TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

HẠNH NGUYỆN MỘT NHÀ SƯ


HẠNH NGUYỆN CỦA MỘT NHÀ SƯ

 

Hoàng Nguyên Nhuận

 

Lâu nay, xuyên qua những lời tuyên bố chính thức của Làng Mai và những pháp thoại của chính Thiền sư Nhất Hạnh, thông qua những thông tin của báo chí radio truyền h́nh, và thông qua cả những đồn đoán, h́nh như mỗi người đều có một cách trả lời khác nhau cho câu hỏi bộc trực: Nhất Hạnh về Việt Nam làm ǵ?  Hay khiêm cung hơn: Thiền sư Nhất Hạnh về có thể làm ǵ cho đồng bào, cho Phật tử, và cho cả chính quyền?  

 

Cuối cùng đă có câu trả lời.  Đó là câu trả lời chính thức phong kín trong Lá Thư Chúc Tết có triện và chữ kư đầy đủ của chính Nhất Hạnh sư phổ biến ngày 5/2/2005.   

 

Đây không phải là một lá thư chúc Tết thông thường với những lời nói cho có nói.  Đây là một chương tŕnh hành động Thiền sư trực tiếp trả lời câu hỏi: Nhất Hạnh về Việt Nam làm ǵ?  Trong khối lượng tác phẩm đồ sộ của Thiền sư, trừ những bài thơ, có thể nói chưa có một đoạn văn xuôi nào ngắn gọn và cô đọng như lá thư chúc Tết này với những câu nguyên văn như sau:  

 

Thay mặt tứ chúng Phật tử đạo tràng Mai Thôn hải ngoại.

 

Nhất Hạnh kư tên đóng triện bức thư với tư cách đó.  Không có một tước vị lao xao thường thấy nào như Hội chủ Tăng thống Thượng thủ. Hay như Chủ tịch Trưởng ban, hay như Hoà thượng, Thượng tọa, Đại đức.  Không cả Tỳ kheo, Sa môn.  Và dĩ nhiên, không cả hai chữ Thiền sư.  V́ thấy rơ mọi danh chức chỉ là xích xiềng, hay quá lắm chỉ là phương tiện như một chiếc bè sang sông?  Hay v́ muốn để cho mọi người hiểu ḿnh không về để tranh chức với ai cả?  Nghĩa là tất cả mọi danh chức chỉ là phù phiếm, hay nói như Thầy Từ Đàm: Vô ngă là Niết Bàn?   

 

Vậy, khiêm cung gọi Nhất Hạnh là Thiền sư cũng là một cách tuỳ hỉ, tuỳ tiện tùy duyên.  Nhất Hạnh không tự gọi ḿnh là ǵ cả, và cũng không đ̣i hỏi ai phải gọi ḿnh là ǵ cả.  Để cho khỏi tội nghiệp những Phật tử đă và đang hoang mang chới với lao đao với những danh chức hằng hà sa mà một số Tăng Ni, nhất là Tăng, đang tự khoát lên ḿnh.  Xa cách sơn môn tổ đ́nh, xa cách những tôn đức trưởng thượng, số Tăng Ni này hành xử như gà bươi bếp, tranh nhau lên chức như một đám kiêu binh ô hợp.  Phật tử hải ngoại mấy ai khỏi thống tâm khi nghe đến chuyện Đại Lăo Ḥa Thượng Huyền Tôn ở Melbourne ra thông bạch, chuyện ĐĐ Quảng Ba ở Sydney đă bay qua New Zealand phong cho một ĐĐ trú tŕ bên đó lên TT, chuyện HT Thượng Thủ Tâm Châu, bỏ áo nâu áo lam đắp y Tiểu Thừa, chuyện Tỳ kheo Tiểu Thừa Hộ Giác nhảy lên làm HT là một chức tước của Đại Thừa quy định trong Kinh Phạm Vơng về Bồ Tát giới, cũng như Tỳ kheo Hộ Giác đă trịnh trọng ban đạo từ về Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm là vị Bồ Tát mà Tiểu Thừa không hề biết đến.  Trong hoàn cảnh hỗn quan hỗn quân đó, nếu Nhất Hạnh không tự khoát cho ḿnh một tước vị nào th́ cũng không phải là điều khó hiểu.  

 

Thăm viếng và hành đạo

 

Đó là hai điều Nhất Hạnh minh xác trong thư chúc Tết.  Nhưng từ vạn dặm trở về, Nhất Hạnh ao ước thăm có được thăm không, ao ước viếng có được viếng không? Có những người không đi đón Nhất Hạnh, có những người hứa gặp Nhất Hạnh rồi không gặp có những người Nhất Hạnh muốn thăm nhưng họ tránh mặt.   

Số người không muốn Nhất Hạnh về chống chế rằng đó là v́ Nhất Hạnh tổ chức không chu đáo.  Không hẳn là như thế.  Một vị viện lư do nhập thất, một vị nại cớ có công an gác ở ngoài nên không tiếp.  Nếu ngày xưa, những vị này, kẻ th́ lănh án tử h́nh kẻ th́ bị đày ra Thái B́nh mà các Phật tử - trong đó có Nhất Hạnh, có Măn Giác - nhất là Măn Giác, cũng lấy lư do nhập thất hay sợ công an th́ hai vị có tiền án này hôm nay liệu có c̣n để mà nhập thất hay sợ này sợ nọ không? 

 

Tại sao phải lấy giới ngữ làm bồ đoàn như vậy, tại sao phải lấy khẩu nghiệp chất chồng thêm vào tự thân như vậy?  V́ e lệ?  V́ hờn dỗi?  Hay v́ tự thấy Nhất Hạnh không hành đạo theo như pháp môn của ḿnh?  Nhưng 84 ngàn pháp môn, nếu có hai pháp môn không giống nhau th́ đâu phải là lư do để quay lưng lại với nhau hay để gây khẩu nghiệp?  Tăng hận bất cách túc.  Cho nên việc chối từ tiếp khách viễn phương lai như thế chỉ có thể hiểu như một hành động thế trị hay một thái độ chính trị hoặc chí cùng là một thái độ ấu trĩ không có trong Phật giáo.  Ngay trong nhà mà c̣n đem chính trị để đối đăi với nhau như thế th́ trách sao được khi thiên hạ dùng chính trị để lợi dụng hay kềm kẹp ḿnh?  Như vậy, viêc tránh né, chối từ chạy trốn gặp Nhất Hạnh phải chăng là tự thắt tḥng lọng rồi chui đầu vào?   

 

Có thể một số người hoan hô chuyến về của Thiền sư Nhất Hạnh cũng như đoàn tăng thân tháp tùng buồn ḷng về chuyện này.  Có cần thiết không hay cứ để cho quần chúng thức thời và Phật tử phản ứng khi thấy rơ tŕnh độ suy tư và mức trưởng thành chính trị của những người chỉ từ bi với cái tôi của ḿnh, chỉ trân quư cái tự ái của ḿnh?   

 

Trước khi Thiền sư Nhất Hạnh về, đám tàn quân “Thống Nhất” đă được Vơ văn Ái kích động tột độ. Và không chỉ một ḿnh Vơ văn Ái mà thôi. Trước đó, một trong những thành phần kỵ chuyền về của Nhất Hạnh đă phong tặng cho HT Quảng Độ tước hiệu Đạo Pháp Trung Thần, không biết có phải với dụng ư mong HT tự thiêu?  Chưa kể đám CCCB, CCCĐ ba mươi năm nay ra rả đ̣i bóng ma cộng sản phải giải thể tức khắc.  Phải chăng HT Quảng Độ thấy rơ những âm mưu xúi bẫy đó nên sau đó HT Quảng Độ đă vui vẻ tiếp phụ tá của Nhất Hạnh là Chân Pháp Ấn trong hai giờ tại Thanh Minh Thiền Viện và nhận những quyển sách Nhất Hạnh trang trọng tặng? 

 

Mục đích sâu xa của Vơ văn Ái qua lời lẽ khả ố tuyệt vọng chống Nhất Hạnh là để chuẩn bị tinh thần cho một đại hội tương tự như Đại Hội Nguyên Thiều-Melbourne lần trước để suy cử - nghĩa là không muốn cũng phải nhận - một người khác thay vào trường hợp HT Huyền Quang viên tịch. Vơ văn Ái và tàn quân “Thống Nhất” sẽ không ngần ngại tiếp diễn cái tṛ ngụy tạo di huấn di chúc như hồi Thầy Linh Mụ văng sanh để đưa một bù nh́n ra làm Đệ Ngũ Tăng Thống làm b́nh phong cho Vơ văn Ái tiếp tục núp dưới bảng hiệu Pḥng Thông Tin PGQT và Phát Ngôn Viên VHĐ để đem danh nghĩa và tiếng tăm của Phật giáo cầm cố cho những kẻ chống phá Phật giáo và Việt Nam để kiếm cơm kiếm cháo như bao nhiêu năm qua.  Bằng chứng là trong thời gian qua, 82% những cơ quan truyền thông hải ngoại – báo, tạp chí, radio, TV, trang nhà hải ngoại khai thác triệt để cuộc tấn công của Vơ văn Ái nhằm vào Nhất Hạnh là của CCCB, CCCĐ và ngoại đạo.  Hồi Tết nhóm này đă thao dược tṛ suy cử này bằng chiến dịch hẹn nhau ra B́nh Định để “thăm và chúc Tết” HT Huyền Quang.  Và dĩ nhiên, đây không phải là lần chót. HT Huyền Quang, Quảng Độ và TT Tuệ Sĩ hẳn cũng biết như vậy.  Có cơ duyên, chắc Giới Tử sẽ trở lại sự cố đám “Thống Nhất” của Vơ văn Ái đă phá hoại chuyến đi ḥa hợp ḥa giải ra Hà Nội, Huế, Sàig̣n của HT Huyền Quang trước đây như thế nào.  

 

Đất nước đang phấn đấu để đổi mới

để càng ngày càng giàu thịnh đẹp đẻ, cởi mở, bao dung. 

 

Đây là câu giải thích tại sao Nhất Hạnh quyết định đă đến lúc phải về.  Lạc quan th́ bảo rằng đây là một nhận định thực tại, nhưng bi quan có thể nghĩ đây là một câu khen chính quyền. Nhất là với những người đă có ấn tượng đây là một chính quyền độc tài đảng trị trăm phần trăm, cái răng cái tóc nhất nhất đều do chính quyền quyết định.   

 

Lâu nay ta thường nghe những chuyên viên đấu thầu CCCB hứa hẹn là họ sẽ về ‘khi đất nước sạch bóng quân thù’.   Sạch bóng quân thù rồi mới về, khi nào quân thù c̣n th́ cứ an toàn đứng xa xa đốc thúc kẻ khác, những con ḅ ngây thơ hi sinh.  Họ chống Nhất Hạnh về là v́ thế. V́ Nhất Hạnh không cần biết họ là ai nên không xin phép họ. Và ngay cả trường hợp Nhất Hạnh xin phép họ th́ họ cũng sẽ không cho, bởi về rồi cướp công của họ sao?  

 

Nhất Hạnh về trong lúc đất nước đang phấn đấu, để tiếp tay tiếp sức với cố gắng phấn đấu đó.  Trong mục đích làm cho đất nước giàu thịnh đẹp đẽ cởi mở bao dung.  Nói thế khác, Thiền sư không về để tiếp tay củng cố một chế độ ‘bần cùng hóa, trói buộc, áp bức’ như những kẻ bi quan cố t́nh thường nói. Có người chống chuyến về của Thiền sư Nhất Hạnh với luận điệu Nhất Hạnh về để rửa mặt cho chính quyền.  Nhưng nếu có thật vậy th́ đă sao?  Không rửa mặt cho chính quyền Việt Nam độc lập thống nhất ḥa b́nh th́ rửa mặt cho chính quyền mẫu quốc thực dân?  Không lư cứ bịt mắt ḿnh bằng lá cờ của một “quốc gia” đă tàn lụi sụp đổ từ ba mươi năm qua để khỏi phải thấy ǵ khác hết?  Không tin, xin cứ hỏi con cháu đang đi học, lật bất cứ một tài liệu địa lư hay lịch sử nào hỏi chúng cờ Việt Nam là cờ nào th́ chúng sẽ chỉ dạy cho. Tăng cường thế mạnh đối ngoại cho quốc gia ḿnh là điều bất cứ người Việt tự ái tự trọng nào cũng phải làm khi có cơ duyên.   

 

Trong số người chống chuyến về của Nhất Hạnh, có kẻ đă quyết đoán như đinh đóng cột:  “Nếu trước đây hơn một năm, người ta c̣n đoán tới đoán lui v́ sao người CS đă bột phát đề nghị việc để Làng Mai cử phái đoàn về thăm quê hương, th́ ngày nay mọi việc đă sáng tỏ: Ch́a khoá mấu chốt cho bài toán khó nuốt này đối với Hà Nội chỉ có 3 chữ CPC.  Việt Nam đă bị Hoa Kỳ liệt vào danh sách “các quốc gia đáng quan tâm đặc biệt” (country of particular concern, CPC) với những hệ luỵ rất xấu của nó về ngoại giao (và ngoại thương với Hoa Kỳ) cũng như về khả năng xin gia nhập Tổ chức Mậu dịch Quốc tế (WTO) của Việt Nam.”  Lại lếch thếch chạy theo đuôi ngoại nhân, nghe mà tội nghiệp!  Ngày xưa, TT Nguyễn văn Thiệu đă nghe lời Nixon, nhắm mắt tụng thần chú Bốn Không cho đến ngày Mỹ leo lên nóc nhà bỏ đi và Miền Nam mất.  Giờ th́ có người chống Việt Nam, chống chính quyền Việt Nam, chống Nhất Hạnh với thần chú CPC hay sau Baghdad là đến Hà nội.    

 

Nhưng những kẻ cho rằng Nhất Hạnh về lần này là v́ CPC mà lại không giải thích CPC và chuyến về này liên hệ thế nào?  V́ bị Bộ Ngoại giao Mỹ đem bùa CPC hù họa nên chính quyền Việt Nam phải nhờ Nhất Hạnh về trấn yểm để cứu?  Nhưng thế cũng không ổn. Bởi nếu Nhất Nhạnh không được về th́ Việt Nam sẽ bị cái bùa CPC độc hơn v́ tội cấm cửa Nhất Hạnh. C̣n nếu Nhất Hạnh được về th́ Việt Nam lại sẽ bị cái bùa độc hại hơn v́ cái tội mua chuộc Nhất Hạnh rửa mặt cho Việt Nam để mà mắt viên chức ngoại giao Mỹ!  Thế là Việt Nam đàng nào cũng phải chết thôi, đất nước đàng nào cũng sạch bóng quân thù thôi!  

 

Hèn ǵ mà ngồi chờ ngày sạch bóng quân thù mới về chứ nhất định không trở về như Nhất Hạnh và cũng không muốn Nhất Hạnh trở về?  

 

Có người chống chuyến về của Thiền sư Nhất Hạnh v́ cho rằng Thiền sư ‘sợ’ Thiên chúa giáo hơn ‘sợ’ Cộng sản.  Phải chăng v́ những người này nghĩ chính trị Thiên chúa giáo hơn v́ có đa nguyên đa đảng tự do dân chủ?  Họ không giải thích tại sao quốc gia thuần công giáo Philippines đă đa nguyên đa đảng trăm năm nay bây giờ trở thành người giúp việc cho khắp cả thế giới nhờ đă quên quốc ngữ Tagalog và nói tiếng Anh hơn Mỹ.  Họ cũng không giải thích đa nguyên đa đảng nào đă giúp Tổng thống công giáo Ngô đ́nh Diệm đắc cử với 99,9% phiếu và đa nguyên đa đảng nào đă giúp TT công giáo Nguyễn văn Thiệu đắc cử với 94% tổng số phiếu?  Và hôm nay, đa nguyên đa đảng nào mà cuộc bầu cử Ban Chấp Hành Cọng Kẽm Cọng Ch́ Cọng Rau Muống ở NSW Australia đă đắc của với không đầy 500 phiếu theo tỷ lệ mỗi phiếu cộng đồng bằng 30 phiếu cá nhân?  Họ huyễn mị đồng hương phản đối kênh SBS quốc doanh dành mỗi ngày nửa giờ tiếp vận chương tŕnh VTV4 của Việt Nam giúp những ông già bà cả không nghe được tiếng Anh nhưng thích nghe cải lương và tin tức bà con ḿnh bên nhà.  SBS không muốn dây với hủi nên dẹp VTV4. Báo hại họ phải bỏ 600 đô Úc ra mua cái  antenne chảo, được cái là bù lại họ không chỉ xem được VTV4 mà VTV40 cũng bắt được luôn!  Lợi cho ai đây, nếu không phải là mấy ông thương gia người Hoa độc quyền nhập cảng chảo antenne từ Trung Quốc? Và chẳng có ai và sẽ chẳng bao giờ có những “hội đoàn” xung thiên nộ khí nào đến trước cửa những doanh nghiệp cung cấp VTV đa kênh, đa thời lượng này mà đả đảo mà phản đối cả đâu. Họ hi sinh phục vụ cộng đồng như vậy đó. Họ  là những kẻ đ̣i hỏi đa nguyên đa đảng dân chủ tự do nhân quyền nhân vị năng động nhất. Họ chống tự do về Việt Nam thăm nhà, chống tự do đọc sách báo nghe nhạc và xem TV Việt Nam, chống tự do đi xem nghệ sĩ tân cổ nhạc Việt Nam sang tŕnh diễn.  Họ tự do chống cái tự do của kẻ khác.  Chỉ khác một điều, kẻ khác ôn ḥa c̣n họ th́ không ngại dùng gậy gộc và quả đấm. 

 

Sau hết, có người chống chuyến về của Thiền sư Nhất Hạnh v́ cho rằng Nhất Hạnh “sợ Thiên chúa giáo hơn sợ cộng sản”.  Phật pháp không có Nam có Bắc.  Phật pháp cũng không có đoạn nào khuyến cáo Phật tử phải tiên quyết chống 'tư bản' hay chống 'cộng sản' hay chống Thiên Chúa giáo hay Hồi giáo.  Phật giáo chỉ giải mê, giải hoặc tiềm ẩn trong những ư thức hệ, những tôn giáo đó, ngay cả trong nội bộ Phật giáo.  Tư bản chủ nghĩa với 'thập tự quân' đến Việt Nam bất quá cũng chỉ mới xấp xỉ 150 năm.  Chủ nghĩa Marx mới mon men đến Việt Nam khoảng 80 năm và phải núp bóng cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc - chứ không phải đấu tranh giai cấp, để tồn tại.  Vui buồn nổi trôi với dân tộc này cả ngàn năm trước, Phật giáo không phải là một ư thức hệ quốc tế, Tăng già không phải là một thượng tầng kiến trúc phi quốc gia và Phật tử không phải là bầy cừu để nhu cầu và quyền lợi của tập đoàn lên trên nhu cầu và quyền lợi của dân tộc quốc gia.  Phật tử cũng không phải là bầy sói đặt nhu cầu và quyền lợi của đồng đạo lên trên quyền lợi của đồng bào và đồng loại.  Hăy nh́n vào những núi xương sông máu ở Rwanda, Ireland, Yugoslavia... rồi tự hỏi nếu những biến cố 1963, 1966, 1975 tại Miền Nam mà do một thành phần khác chủ động th́ chuyện ǵ sẽ xảy ra cho phe 'thua cuộc'? Trả lời câu hỏi đó là thấy được quan hệ môi răng giữa Phật giáo và dân tộc trên toàn quốc cũng như riêng tại Miền Nam.  Thánh địa của Phật giáo là Việt Nam chứ không phải một địa danh ngoại biên nào. Tôn giáo chân chính trước tiên phải là một tôn giáo của Việt Nam, cho Việt Nam, v́ Việt Nam.            

 

Mặt khác, nếu ‘sợ Cộng sản’ th́ Nhất Hạnh đă không gia tâm sang Trung quốc mấy bận.  C̣n chuyện ở Việt Nam, Thiên chúa giáo hay Cộng sản Thiền sư ‘sợ’ cái nào hơn?  ‘Cộng sản’ đánh Pháp, đuổi Mỹ và kẹt lắm cũng đánh cả Tàu, chấm dứt chiến tranh, thống nhất đất nước, triệt hạ được độc quyền kinh tế của Chợ Lớn, chấm dứt được độc quyền tư tưởng và giáo dục dưới sự chỉ đạo của Vatican và qua những Đại sứ của Vatican được trịnh trọng gọi là những Đức khâm mạng ṭa thánh.  Thiên chúa giáo đă làm ǵ cho Việt Nam từ khi họ chia phần thụ hưởng đất nước này kể từ thời Pháp mới thiết lập nền đô hộ đến thời Ngô đ́nh Diệm, Nguyễn văn Thiệu?  Và một người đă viết được Văn Lang Dị SửViệt Nam Phật Giáo Sử Luận như Nhất Hạnh hẳn phải có câu trả lời.   

 

Trở lại lời nói của Nhất Hạnh: 

 

Đất nước đang phấn đấu để đổi mới

để càng ngày càng giàu thịnh đẹp đẽ, cởi mở, bao dung. 

 

Có người đă đem Nhất Hạnh so sánh với Mục sư King và quả quyết nguyên văn rằng Nhất Hạnh không bằng “Con đại bàng M.L. King, Jn đứng lên đ̣i quyền b́nh đẳng cho dân da đen bị áp bức.  Ông đ̣i quyền sống (life), quyền tự do (liberty), quyền b́nh đẳng (equality) và quyền được mưu cầu hạnh phúc (happiness) cho những người bị áp bức.  Trong cả bài “Giấc Mơ Việt Nam” của Thích Nhất Hạnh, tôi không thấy chỗ nào Thích Nhất hạnh nói tới sự áp bức đang xảy ra trong xă hội VN hiện thời.  Không chỗ nào thấy Thích Nhất Hạnh đ̣i tự do và b́nh đẳng cho con người.”   

 

King đ̣i như vậy và King bị những người không muốn cho những dân da đen bị áp bức giết chết.  Không biết những người có ư tưởng đó có tiếp tay chút nào với nỗ lực của King ở Mỹ hay nỗ lực của King-Nhất Hạnh ở Việt Nam thời ấy? Không biết những người có ư tưởng đó có bao giờ tham dự vào việc đ̣i làm sáng tỏ về cái chết của King không?  Và năm 1966, Nhất Hạnh bị đày biệt xứ v́ tội đ̣i quyền sống, quyền tự do, quyền b́nh đẳng và quyền được mưu cầu hạnh phúc cho những người Việt Nam đang lầm than trong chiến tranh th́ những người đang to tiếng đ̣i nhân quyền nhân vị hôm nay có lời nào phản đối những kẻ đă đày Nhất Hạnh biệt xứ không?  

 

Ba mươi năm nay những tẩu tướng hàng thần chạy lọt ra ngoại quốc đă ê tay ră họng ra tuyên ngôn tuyên cáo đ̣i đủ thứ và đă được ǵ? Không lư giờ đây Nhất Hạnh lại phải hợp ca với Phở Việt Tân, Nguyễn hữu Chánh, Nguyễn Khánh, Lê Minh Đảo, Nguyễn xuân Vinh, Nguyễn hữu Luyện, Vơ văn Ái bài ca con cá sống v́ nước, tôi đây sống nhờ tranh đấu nhân quyền và đ̣i cộng sản giải thể tức khắc? Và tức khắc mấy chục năm rồi? Hay phải chăng đă đến lúc - nếu không phải là quá muộn - cứ cố gắng làm hơn nói? 

 

Miền Nam là đầu tàu đổi mới chính trị cũng như kinh tế của cả nước hôm nay.  Miền Nam không chỉ là “thành đồng” trong chiến tranh mà Miền Nam c̣n là “bức tường đất sét” trong ḥa b́nh đă làm dội ngược cái tham vọng tiến nhanh tiến mạnh lên cộng sản không thông qua tư bản để thúc đẩy những người hữu trách giác ngộ xét lại và đổi mới.  Miền Nam có được sức đề kháng ích lợi lâu dài cho đất nước đó là nhờ ai?  Chắc chắn là không nhờ những kẻ cho đến nay vẫn c̣n tôn thờ cái dân chủ đa nguyên của Ngô chí sĩ và của TT Nguyễn văn Thiệu.  Chắc chắn là không nhờ những kẻ theo đạo Phật nhưng trong lư lịch cá nhân th́ phải khai là đạo thờ ông bà.  Chắc chắn không phải là những chính sách cấm đạo Phật không được treo cờ Phật giáo và những ai muốn được yên thân ở những Ấp Chiến Lược, những khu trù mật dinh điền, muốn được no ấm nơi thành thị th́ chỉ c̣n cách rửa tội, và càng không nhờ đến những kẻ Việt gian tuyên bố “thà mất nước chứ không thà mất chúa”! 

 

Mặt khác, tinh thần đề kháng cường quyền hà lạm nhũng nhiễu, đ̣i hỏi dân chủ tự do, no cơm ấm áo, thanh b́nh huynh đệ ở Miền Nam có được đâu phải là nhờ những trí thức trùm chăn, những chuyên viên đấu thầu chống cộng, những tẩu tướng hàng thần khi địch đang c̣n ngoài ven đô hay trong mật khu đă ba chân bốn cẳng níu càng trực thăng ṃ ra hạm đội ngoài khơi. Tinh thần đề kháng cường quyền hà lạm nhủng nhiễu, đ̣i hỏi dân chủ tự do, no cơm ấm áo, thanh b́nh huynh đệ ở Miền Nam có được là nhờ “pháp môn” b́nh đẳng tôn giáo hay “pháp môn” độc lập quốc gia - ḥa b́nh dân tộc - cách mạng xă hội  hay “pháp môn” Tiếp Hiện thể hiện bằng bàn thờ xuống đường hay những cuộc biểu t́nh đấu tranh của Phật tử. Trong đó Nhất Hạnh là một linh hồn, một kẻ lănh đạo.  Không biết có cần phải dạy cho người Phật tử, có cần phải dạy cho Nhất Hạnh biết quyền sống, quyền tự do, quyền b́nh đẳng và quyền được mưu cầu hạnh phúc là ǵ nữa không? 

 

Chúng ta có lư do để tin rằng bắt đầu từ mùa xuân năm nay,

chúng ta sẽ cùng được sống và hành đạo bên nhau,

và đại gia đ́nh Phật giáo chúng ta

sẽ càng ngày càng có thêm tự do, thoải mái

 

Nói theo ngôn từ ngoại giao, đây là điều kiện để Nhất Hạnh về.  Và điều kiện đó là đồng ư cho nhất Hạnh có thêm tự do thoải mái để hiện đại hóa cách thức tiến hành Phật sự và tiếp sức hàn gắn nội bộ Phật giáo.  Những người chống Nhất Hạnh về sẽ hỏi: Nhất Hạnh có chắc làm được chuyện ấy không?  Với câu hỏi đó, quả thực Nhất Hạnh không cần phải đôi co mà chỉ cần thưa lại: Thế 30 năm rồi chư tôn đức, quư hiền huynh đệ, quư Phật tử đă làm được ǵ trong hai mục tiêu đó ngoài chuyện duy tŕ một cuộc nội chiến vô bổ vừa chống nhau, vừa chống chính quyền?    

 

V́ Phật pháp bất ly thế gian pháp và pháp thân là quê nhà như Lục Tổ nhắc nhở, nên yêu nước là yêu đạo chứ không có chuyện thà mất nước không thà mất Chúa của những kẻ hôm nay vẫn c̣n lải nhải đ̣i tổ quốc ăn năn v́ không biết đầu hàng thực dân.  Vấn đề cũng không phải là ngồi trong bóng đêm mà than trách t́nh trạng tŕ trệ, hay loay hoay thụ động đổ lỗi cho những kẻ chịu trách nhiệm về t́nh trạng đó theo tinh thần “có họ th́ không có tôi”.  Dĩ nhiên, không phải chính quyền không chịu phần trách nhiệm t́nh trạng tŕ trệ đó.  V́ thiếu hiểu biết về Phật giáo nhất là Phật giáo Việt Nam, v́ kiêu binh trịch thượng, v́ ôm đồm chính trị, v́ đa nghi thấy đâu cũng là diễn tiến ḥa b́nh.  Chính quyền đă thấy rơ những điều đó.  Ít nữa cũng là từ khi Thủ Tướng Phan văn Khải tiếp HT Huyền Quang ngoài Hà Nội.  Ít nữa là từ khi Bộ Chính Trị không cấp chiếu khán cho Giáo Hoàng đến Việt Nam để tuyên thánh cho những người phải ăn năn với lịch sử Việt NamÍt nữa là từ khi chính quyền không cho phép Vatican biến La Vang thành một thánh địa, nghĩa là một đấu trường như Gdanz của Poland để thao dượt chiến thuật diễn tiến ḥa b́nh chờ cơ hội tái lập tấn tuồng Tây Nguyên tự trị.  Ít nữa là từ khi chính quyền để lộ những tin tức như cựu Thủ Tướng Phạm văn Đồng tụng kinh hằng ngày, Đại Tướng Vơ nguyên Giáp hành thiền.  Ít nữa là khi Chủ Tịch Nước Trần đức Lương lên chùa đọc Thông Điệp Phật Đản để tưởng niệm anh linh Hồ chí Minh mà cũng để tưởng niệm anh linh các Thánh Tử Đạo vị pháp thiêu thân.  Sự kiện một quốc trưởng lên chùa ngày Phật Đản như thế đúng là chuyện trăm năm một thuở.  Không thể chụp cho sự việc ấy hai chữ “chính trị” rồi làm ngơ hay đàm tiếu. Bởi thiên hạ làm chính trị được tại sao ḿnh không làm được trừ trường hợp ḿnh u mê hay thiếu trí dũng. 

 

Chế độ nào cũng cần một ư thức hệ để tồn tại.  Xă hội chủ nghĩa có thể vẫn c̣n nhưng Marx-Lenin và nhất là Stalin th́ đă cáo chung. Chủ trương Lục ḥa và Tứ nhiếp pháp của Phật giáo c̣n đi xa hơn xă hội chủ nghĩa.  Và bất cứ một chính quyền nào thực hiện một thứ xă hội chủ nghĩa cởi mở bao dung th́ người Phật tử có thể ủng hộ và phải ủng hộ.   

 

Khoan vội nói chính quyền đă sửa sai hay chưa, những cái “ít ra” nêu trên cũng cho phép người ta nghĩ chính quyền hiện đang cần và sẽ cần đến con đường thế trị căn cứ trên Lục Ḥa và Tứ Nhiếp pháp của Phật giáo cũng như đă thấy được những điều sai trái quá đáng nặng tay trong quá khứ đối với Phật giáo.  Đồ tễ một phút buông dao thành Phật.  Đă biết nói như vậy th́ tại sao Phật tử không biết triển khai giây phút buông do đó mà cứ hoặc chúi mũi chúi lái chống như những con đà điểu, hoặc quên ḿnh là trưởng tử Như Lai để xu phụ quyền lực v́ tư lợi danh chức? 

 

Đất nước đang phấn đấu để đổi mới.

Đổi mới đạo Phật là công tác yêu nước căn bản nhất

của người Phật tử.

 

Trong thế kỷ 21 này, đem cách thức và tŕnh độ hiểu biết Phật pháp của năm 1954 hay 1975 ra mà làm Phật sự th́ cũng chẳng khác ǵ hô hào chính quyền đem Bước Đại Nhảy Vọt hay Cách Mạng Văn Hóa của Trung Quốc, hay đem chính sách tập sản của Nga Xô thời Stalin ra mà thi hành.  Phật pháp là “như thị”, nhưng muốn đi vào tâm của thế nhân th́ phải có ngôn ngữ thời đại, như vượt biên th́ phải cần đến tàu 5 lốc 7 lốc chứ không phải ghe câu.  Nếu hiểu giới thứ năm “cấm uống rượu” là cấm uống rượu th́ thế giới bây giờ có lẽ chẳng c̣n ai là Phật tử, bởi Coca Cola hay Pepsi Cola cũng là rượu.  Nhờ ngôn từ mà đạt ư tưởng, đạt ư rồi th́ phải quên từ, như người đi đ̣ sang sông, đến bờ th́ phải “bỏ thuyền bỏ lái bỏ ḍng sông” chứ không phải ngồi ĺ trên đ̣.  Ngày nào c̣n có người thích Lục Vân Tiên hay Hồ biểu Chánh th́ vẫn c̣n có người hiểu và thích những bản dịch kinh Pháp Hoa của HT Trí Tịnh, dĩ nhiên.  Nhưng thời đại tư tưởng toàn cầu này?  Khoát cho Phật pháp một ngôn từ thời đại có lẽ là một trong những công việc cần thiết.  Việc đó th́ Nhất Hạnh đă làm từ cả nửa thế kỷ nay.  Cũng v́ vậy mà thư chúc Tết đă nói rơ … 

 

Giới Phật tử chúng ta chắc chắn cũng muốn đổi mới đạo Phật

để có thể cung cấp những giáo lư và những phép thực tập

có khả năng giúp cho mọi giới, nhất là giới trẻ và giới trí thức.

 

C̣n ǵ rơ ràng hơn thế nữa không?  Hướng về giới trẻ và trí thức? Đúng là sở trường của Nhất Hạnh.  Trước Nhất Hạnh, một người nữa đă làm được việc đó, dù nặng phần thế trị hơn nghệ thuật.  Người đó là Thầy Thiện Minh.  Người đó nay không c̣n nữa.  Phật giáo, và cả Việt Nam, đă mất đi một bộ óc chiến lược.  Hy vọng, đoàn tăng thân làng Mai khi thiền hành ngang qua Chùa Thuyền Tôn ghé viếng bảo tháp của Thầy Thiện Minh và thắp cho Thầy nén hương. 

 

Đổi mới giáo dục Phật giáo là điều tối cần v́:  

 

Nếu không hiện đại hóa được nền giáo dục

và những phương pháp thực tập

th́ không đổi mới được Phật giáo,

khoan nói phục vụ xă hội bên ngoài.

 

Một số Phật tử h́nh như đă hiểu lầm mấy chữ “giáo dục Phật giáo” với Phật học. Cho nên, nói đến giáo dục Phật giáo người ta thường liên tưởng đến chương tŕnh Phật học sơ cấp, trung cấp, cao cấp, năm nào học bộ kinh nào… vân vân và vân vân.  Bây giờ lại đang có phong trào tầm chương trích cú, mở miệng là trích kinh Phật như ngày xưa quư vị hủ Nho hở ra là Tử viết Mạnh viết, không thua ǵ một số tín hữu đạo khác dẫn Kinh Thánh để thoát hiểm lư luận. Đó không hẳn là giáo dục Phật giáo, đúng ra đó chỉ là nền Phật học thích hợp cho những kẻ mơ Niết Bàn.  

 

Nền giáo dục Phật giáo hướng về trí thức và lớp trẻ, trước tiên để an tâm họ, nghĩa là   

 

Để chuyển hóa và trị liệu.

Tháo gỡ được những khó khăn nội tâm,

chuyển hóa được những phiền giận, lo âu, nghi kỵ và tuyệt vọng,

tái lập lại truyền thông với những người thân.

 

và rồi vận dụng họ vào một chiến dịch thanh tẩy tâm hồn và làm sạch xă hội bằng cách 

 

đóng góp được một cách tích cực

vào việc xây dựng một nền đạo đức dân tộc

có khả năng chuyển hóa những tiêu cực hiện có như nạn tham nhũng, nạn măi dâm, nạn ma túy, nạn đổ vỡ gia đ́nh.

 

để tạo cơ duyên cho Việt Nam đi vào thế kỷ 21 trong ấm no và an bần lạc đạo.     

 

Đó là một nền giáo dục dấn thân, một nền giáo dục nhập thế không nhất thiết của những kẻ đă quy y Tam Bảo.  Đó là một nền giáo dục không chỉ là hậu Cộng sản mà c̣n là hậu Tư Bản.  Những khủng hoảng và bế tắc phát xuất từ cuộc chiến chống khủng bố mấy năm nay càng làm cho người ta cảm thấy cần phải xét lại giấc mơ phồn vinh và những cách thức thực hiện giấc mơ đó.  Lư tưởng Tam Vô Nhị Cát của Marx đă tàn phai, nhưng chủ trương Thượng Đế sinh con người ra để làm giàu và hưởng thụ theo mức sống của ḿnh tự đặt định theo bản năng rừng rú cũng cần phải xét lại, khi mà một cú nổ ở Trung Đông gió cát xa xôi cũng đủ làm cho giá mỗi thùng dầu thô tự động tăng thêm bốn năm đô-la khắp nơi trên thế giới bất kể người mua có chống khủng bố hay không.  Chính điều này đă làm cho những người hữu tâm sáng suốt trên thế giới, kể cả người Mỹ đang tự hào là vô địch quân sự và kinh tế phải xét lại nội dung, phương thức và mức độ thực hiện cái gọi là “mức sống” – standard of living - của ḿnh.   

 

Cho nên, ngoài vai tṛ tán trợ điều hướng và chỉ đạo công cuộc ḥa hợp dân tộc, củng cố tự chủ, Phật giáo c̣n phải tiếp trợ công cuộc tái thiết xă hội, Phật giáo c̣n phải cùng các thành phần hữu trách khác trong xă hội trả lời câu hỏi sau khi đă chiến thắng ngoại nhân, thu hồi độc lập, tái thống nhất quốc gia, sau khi đă triệt hạ những độc quyền kinh tế, giáo dục của những thiểu số tầm gửi, sau khi đă đuổi những thế lực tôn giáo 'phản động' ra khỏi chính quyền... phải dựa vào đâu để điều hướng một xă hội từng bầm dập đói khổ dài ngày đang lăm le 'tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc' đại nhảy vọt theo những quyến rũ xa hoa hưởng thụ vị kỷ hiện nay ở các nưóc trong khối G7, G8?  

 

Nếu chiến tranh và bị trị là nguy cơ làm cho nhân tâm ly tán hư hoại, th́ ḥa b́nh tái thiết cũng có thể là nguy cơ làm cho nhân tâm điên đảo. Để đáp ứng nhu cầu an định và định hướng tiến bộ, chính quyền cần sự hỗ trợ của những truyền thống luân đạo chân chính. Phật giáo là một. Trước tiên, Phật giáo phải là cái thắng để ngăn chận những tác hại của tham lam, sân hận, dục vọng 'bẩm sinh' cả của hạng có quyền thế, có của cải, có tương lai,  lẫn của hạng cô thế, nghèo túng, vô vọng.  

Tứ nhiếp pháp và Lục ḥa thể hiện qua tiêu chuẩn 'thương người như thể thương thân' và 'an bần lạc đạo' là mục tiêu của một nền giáo dục Phật giáo cho thời đại này.  

 

Đó là một nền giáo dục giúp cho mọi người thoải mái thong dong, cưỡi ngựa xem hoa tà tà, không phải v́ ai cũng là triệu phú tỷ phú cả rồi, nhưng v́ ai cũng biết được ở đời muôn sự của chung, tri túc tiện túc, và rốt cuộc cuối đời “rũ mộng tà huy” ai cũng phải thấy th́ ra bôn ba lận đận ra đi tay trắng rốt cuộc vẫn là làm lắm cũng tắm… không cần áo quần!  Nhất Hạnh đă làm người ta liên tưởng đến tinh thần giáo dục đó khi lên tiếng lội ngược hận thù thánh chiến và kêu gọi cảnh tỉnh sau ngày 11/9.  

 

Cộng sản đă thất bại.  Tư bản cũng đang loay hoay điều chỉnh trối chết để từ bỏ tư bản rừng rú và đi vào một xă hội hậu tư bản, hậu kỹ nghệ. Việt Nam cũng sẽ đi vào con đường đó, phải đi vào con đường đó. Bằng cách nào?  Đó là câu hỏi mà một nền giáo dục Phật giáo thế kỷ 21 này phải trả lời.  Nền giáo dục đó, Nhất Hạnh gọi là một nền Phật giáo đổi mới, một nền Phật giáo hiện đại hóa nhằm xây dựng một nền đạo đức và văn hóa tâm linh và dân tộc để tiêu trừ những ung nhọt đang làm đau nhức xă hội Việt Nam.   Nhất Hạnh cũng nói rơ: 

 

một ḿnh pháp luật không đủ để giải quyết

và chuyển hóa những tệ đoan xă hội ấy.

 

Do đó Phật giáo phải tiếp tay tiếp sức.  Nhưng những “pháp môn” như sản xuất Bạch Y thần chú, cúng sao giải hạn kỳ yên, đốt hương đèn vàng mă hay những Phật sự chỉ lấy thùng phước sương làm mục tiêu sẽ không đáp ứng được nhu cầu đó.  Bởi đó chỉ là Phật sự của những Thầy Cô chuyên nghề tu giùm và thi hành Phật sự như người chạy taxi hay xe ôm, tùy nhu cầu và túi tiền của Phật tử mà hành đạo.  Lối tu giùm và nhờ tu giùm của “pháp môn” này không phải là không có cái hay, chỉ ngặt một nỗi là dần dần “thầy” sẽ trở thành “thợ” hay “thầy cúng”, núp sau những b́nh phong Cổ Sơn Môn, Tịnh Độ Tông, Tứ Ân một thời suưt đẩy Phật giáo vào đường diệt vong như hồi thập niên 60.   

 

Nh́n theo quan điểm tương tức, luật pháp và định chế không giúp Phật giáo hiện đại hóa hay đổi mới, không giúp Phật giáo khỏi hư hỏng, thối tâm như Nhất Hạnh cảnh giác, nhưng ít ra th́ luật pháp, định chế, pháp lệnh, sắc lệnh cũng ngăn chận được những thối tâm hư hỏng hay suy thoái quá đáng của tôn giáo.  Tôn giáo có thể không dạy người ta yêu nước, có thể thức đẩy người ta phản quốc th́ luật pháp định chế cũng có thể ngăn chặn những tác hại đó.  Tự do tôn giáo không có nghĩa là nhắm mắt để cho tôn giáo đem cả dân tộc hiến dâng cho Quan Thế Âm Bồ Tát hay Đức Bà Maria.  Tự do tôn giáo không có nghĩa là nhắm mắt để cho tôn giáo đem đất nước ḿnh đặt dưới gót giày của Giáo Hoàng Roma. T́nh trạng suy thoái ở một vài nơi của Phật giáo hôm nay một phần cũng v́ chính sách chia để trị.  Thế nên việc đầu tiên là phải chấm dứt việc dùng Phật giáo đồ trị Phật tử, và thẳng tay với những nhà tu không ra nhà tu.  Khi chùa, nhà thờ, nhà nguyện, thánh thất trở thành những cửa hàng kinh doanh hay những trụ sở chính trị, th́ điều tất yếu là phải dùng luật pháp và định chế.  Quang Trung đă làm được chuyện ấy và đă giúp sơ môn tự trang nghiêm thanh tịnh hơn.  

 

Để tiến hành nền giáo dục Phật giáo đó, hai công tác cấp thiết mà Nhất Hạnh đề ra là thứ nhất thanh lọc sơn môn để  

 

đối phó với những thanh niên tăng ni hư hỏng, thối tâm,

cần có những tu viện chuyên tu, chuyên học, giới luật.

 

và thứ hai là để   

 

ngồi xuống được với nhau trong t́nh huynh đệ.

Cần đi với nhau như một ḍng sông

và cương quyết không loại trừ ra bất cứ một thành phần nào của tứ chúng tăng bảo.     

 

Bất cứ một thành phần nào của Tứ chúng tăng bảo không quên một ai, trừ những thành phần thanh niên tăng ni hư hỏng thống tâm.  Giờ th́ ta hiểu rơ tạ sao Nhất Hạnh kư thư chúc Tết bằng những lời khiêm cung ḥa hợp không nhân danh một pháp môn, không nhân danh tổ đ́nh, không nhân danh ḍng nào cả mà chỉ: 

 

Thay mặt tứ chúng Phật tử đạo tràng Mai Thôn hải ngoại.

 

Với những lời đó liệu c̣n có thể nghi ngờ Nhất Hạnh về với âm mưu thống nhất sơn môn dưới cái mũ hiệp chưởng của trưởng-lăo-đại-lăo-thượng-thủ-vô-thượng-sư vân vân và vân vân nữa không?   

 

Để cho công bằng, có lẽ phải nghĩ rằng, Nhất Hạnh về đúng là đội nón rơm chữa lửa, hay ít ra là lo con ḅ trắng răng?  Khổ thay, đó cũng chính là điều mà Phật tử thường hiểu như là Bồ Tát hạnh. 

 

Chuyến về của Thiền sư Nhất Hạnh là chuyến về của một tăng sĩ Phật giáo Việt Nam đang ôm ấp một hạnh nguyện Bồ Tát đó.(100)

 

Hoàng Nguyên Nhuận

Trích Chuyển Luân ngày 21/3/05    



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend