TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

GIĂ TỪ NGUYỄN DU THẾ KỶ 20


    Lời Phi Lộ: Cứ đến tuần cuối cùng của tháng ba và những tuần của tháng tư, xuyên suốt 5 năm, khắp mọi miền đất nước, các thành phố lớn và thủ đô Hà Nội ở Việt Nam, đă tổ chức những đêm Văn nghệ, Hội thảo, Truy niệm, xưng tụng và vinh danh Trịnh Công Sơn ….và cũng đă được nghe mấy lời đọc phúng điếu của quư Ngài Bộ Chính Trị như Nguyễn Minh Triết, Mai Chí Thọ, Hữu Thọ, Nguyễn Khoa Điềm xưng tụng Trịnh công Sơn là ... 'một nhạc sĩ, một nghệ sĩ lớn tài ba, độc đáo... nhà sư phạm về t́nh yêu bao la, rộng lớn đối với đất nước, đối với nhân loại, đối với vạn vật... để lại măi măi cho đời những cống hiến cho đất nước, cho đồng bào và bè bạn... Anh đă bỏ rơi chúng ta trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI ... '

 

    Anh Trịnh Công Sơn, sinh và lớn lên ở trong nguồn máy đô hộ thống trị đế quốc xâm lược Mỹ, chế độ bù nh́n Việt gian VNCH, và lính đánh thuê (lời tướng Nguyễn Cao Kỳ), không những thế, F. Murray, giáo sư trường báo chí Annenberg đại học USC đă xúc phạm đến quân lực lính đánh thuê VNCH bằng một bài báo đăng trên tờ Los Angeles Times nói rằng quân lực này nổi tiếng "hiếp dâm và ăn cướp... ". Cho nên, anh TCS đă phải viết: “hai mươi năm kháng chiến từng ngày trại ra là  hai mươi năm nội chiến từng ngày”. V́ từ năm 1954, đế quốc thực dân xâm lược Mỹ cha để Chiến Tranh Lạnh hất cẳng Pháp tái đô hộ nữa nước c̣n lại, xé bỏ hiệp định Genève là hủy bỏ Tổng Tuyển Cử thống nhất đất nước. Do đó, cha già dân tộc Hồ Chí Minh-Lê Duẩn đă vận động nhân dân cả nước Bắc-Trung-Nam đồng khởi kháng chiến đánh cho Mỹ cút-Diệm Thiệu nhào dành độc lập-chủ quyền-thống nhất  tổ quốc vào ngày Đại Thắng Mùa Xuân 1975, chứ đâu là nội chiến, với Diệm-Thiệu và bè lũ bù nh́n Việt gian VNCH và lính đánh thuê QĐVNCH không có tư cách và chính nghĩa, chỉ là Thằng bồi=Con ỏ=Bù nh́n Việt gian=Lính đánh thuê….

 

    Những lời nhạc của anh Sơn đă thẩm thấu ngay trong những bào thai bởi những bà mẹ ngân hát ru bào thai, những trẻ thơ chừng dăm ba tuổi biết hát bập bẹ, thanh thiếu niên, trung niên và lăo ông lăo bà từ thành phó đến thôn xă, bản làng từ Bắc chí Nam, cho đến khắp năm châu trên quả đất này có người Việt định cư sinh sống th́ lời nhạc của anh Sơn được cùng hát ca Nối Ṿng Tay Lớn, Gia Tài Của Mẹ, Diễm Xưa, Như cánh Vạt Bay…cho nhau nghe

 

    Anh Trịnh Công Sơn là một trong những nhà đại Văn học vĩ đại của dân tộc ta, đất nước ta nói riêng, đối với nhân loại và vạn vật nói chung. Cho nên, đă đến lúc nhân dân ta, nhà nước ta, đảng Việt Minh CSVN, đặt tên Đường và tên Trường từ thôn xă đến thành phố, Học Viện Quốc Gia Âm Nhạc, Nhà Hát Lớn, Tượng Bia, Trung Tâm Nghiên Cứu Lịch Sử & Văn Học….khắp cả nước để lưu truyền cho những thế hệ mai sau, không c̣n chỉ là những đêm Văn nghệ, Hội thảo, Truy niệm, xưng tụng và vinh danh Trịnh Công Sơn trở về với Cát Bụi hàng năm.   

 

    Trong khi đó, chứng tích Việt gian phản quốc của những tên đại Việt gian linh mục Nguyễn Trường Tộ, linh mục Petrús Key  Trương Vĩnh Kư, linh mục gián điệp Tây Alexandre De Rhodes* tên Việt  là Đắc Lộ kêu gọi lính Pháp “Soldat” xâm lăng Việt Nam, Tham tá quân vụ Nguyễn Hiến Dĩnh…th́ lại được đặt tên đường và tên trường khắp các thôn xă đến Tỉnh thành đất nước, đứng chung cùng tiền nhân anh hùng Vua Lê Lợi, Hưng Đạo Vương, Đại Đế Nguyễn Huệ…cha già Hồ Chí Minh-Lê Duẩn-Lê Đức Thọ “ Các Vua Hùng có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Vơ Thị Sáu…dưới đây:

 

    * Linh mục Nguyễn Trường Tộ: Theo lời khai của một lang y (người thôn Thuận An, tổng Thanh Vân, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An) tên Trần Vinh, bị tàu Pháp đem đi rồi sau trốn thoát đựợc, kể lại ngày 30 tháng 9 (tức 16-10-1958), tàu Pháp (trên đó có Trần Vinh) đến đảo Nhân Sơn, trước cửa Manh Sơn để đón “Đức cố Huy và cố Lư” (tức Giám mục Gauthier và Linh mục Croe, cũng có tên Hậu và Ḥa) nhưng (hôm qua hai vị đă lấy thuyền Nhà Chung với 8 người đi rồi) ( trong 8 người đó có linh mục Nguyễn Trường Tộ theo hầu Giám mục Gauthier, ĐDTB). Khi tàu Pháp trở về Sơn Trà, Đà Nẵng, th́ thấy thuyền Nhà Chung đă ở đó rồi. ( Xem Châu bản Triều Nguyễn CBR 22/47). Các giáo sĩ Pháp tập trung khá đông đảo tại Đà Nẵng, đứng đầu là Giám mục Pellerin, đă cùng nhau làm áp lực để quân Pháp đánh thẳng Huế cho chúng dứt điểm. Nhưng bộ chỉ huy quân sự Pháp đánh giá là không thể dể dàng  tiến đánh Huế mà phải chuyển hướng về Saig̣n. Do đó, trước khi đem quân vào Saig̣n, Đô đốc Rigauít de Genouilly đă t́m cách bắt buộc các giáo sĩ Pháp, hoặc trở về nhiệm sở hoặc đi tạm lánh ở Hong Kong, Giám mục Gauthier cùng với Nguyễn Trường Tộ và những người tháp tùng đă đi sang Hong Kong trong những điều kiện như thế vào đầu năm 1859. (Nguyễn Trường Tộ Con Người Và Di Thảo, của linh mục Trương Bá Cần, nxb tp. Hồ Chí Minh, năm 1988, tr 22)

 

    * Linh mục Petrus Key Trương Vĩnh Kư: Kính gởi: Đại nhân ( Grand Chef ) và tất cả các sĩ quan tôn kính của Đội Hải Thuyền Pháp quốc... Đáng lẻ tôi không được phép cho một người có chức cao quư như Ngài…Bây giờ th́ khó mà tiếp tục, nên đành phải chờ đợi các vũ khí vô địch của Ngài đến giải cứu chúng tôi… Số đông ( kẻ thù ) đang vây quanh Ngài, nhưng chắc chắn Ngài sẽ ngự được họ…..Xin Ngài mở rộng ṿng tay giải phóng để chấm dứt những nỗi cơ cực của dân tộc chúng tôi…Ngài sẽ được lưu truyền măi măi trong lịch sử Giáo hội…Ngài sẽ xứng đáng sống trên cơi Thiên Đàng bất diệt….Hăy thương xót chúng tôi! Hăy thương xót chúng tôi! Bàn tay của kẻ thù đă xâm phạm chúng tôi….Kư tên: Người nô bộc hèn mọn và vô dụng; Pétrus Key ”. ( Bức Thư của Pétrus Kư gởi cho Grand Chef do Tiến sĩ Vũ Ngự Chiêu sưu tập trong văn khố Pháp tại Paris, trích trong cuốn Pétrus  Trương Vĩnh Kư Nh́n Từ Những Khía Cạnh & Nhận Thức Khác Nhau do nhà xuất bản Giao Điểm tại Mỹ, Trương Vĩnh Kư Cuốn Sổ B́nh Sanh, tr 188 – tr 191 của Nguyễn Sinh Duy, nhà xuất bản Văn Học tại Việt Nam, năm 2004, và Trương Vĩnh Kư Tuyển Tập của Lê Trọng Văn tại Mỹ ) 

 

    * Linh mục gián điệp Tây Alexandre De Rhodes ( Đắc Lộ): Tôi tưởng nước Pháp là một nước đạo đức nhất thế giới, nước Pháp có thể cung cấp cho tôi mấy chiến sĩ đi chinh phục toàn cơi Đông phương, đưa về qui phục Chúa Kitô và nhất là tôi sẽ t́m được các giám mục, cha chúng tôi và thầy chúng tôi trong các giáo đoàn. Với ư đó, tôi rời bỏ Rôma ngày 11 tháng 9 năm 1652 sau khi tới hôn chân Đức Giáo hoàng.”….“Trên đường từ Lyon tới Paris tôi nghiệm thấy có sự quan pḥng rất đặc biệt của Chúa tôi vẫn coi như kim chỉ nam và mẫu mực. Để ra mắt ở Pháp tôi cần có thiên thần hộ vực để đưa tôi lọt vào triều đ́nh vua cao cả nhất hoàn cầu. Thế là tôi gặp ở Roanne đức Henri de Maupa, giám mục thành Puy, tu viện trưởng Saint Denis, đệ nhất tuyên úy của Hoàng Hậu. Ngài có nhă ư cùng đi với tôi trong cuộc hành tŕnh nhỏ bé nầy.” (Chữ đậm là của BK.) (Hành tŕnh và truyền giáo, bản dịch của linh mục Hồng Nhuệ Nguyễn Khắc Xuyên, Ủy ban Đoàn kết Công giáo Thành phố Hồ Chí Minh, xuất bản năm 1994).

 

    Tiến sĩ Cao Huy Thuần, tuy nhiên, tôi thấy tranh luận xảy ra trên chữ "soldat" của câu viết cho nên xin nêu ra đây nghĩa của từ đó trong từ điển Robert của Pháp:

Soldat: 1. Homme équipé et instruit par l'Etat pour la défense du pays. 2. Tout homme qui sert ou qui a servi dans les armées.

Dịch: 1. Người được nhà nước trang bị và huấn luyện để bảo vệ xứ sở. 2. Bất kỳ người nào phục vụ hoặc đă phục vụ trong quân đội.

    Như vậy "soldat" bao hàm ư nghĩa quân sự, quân đội. Đó là người mà nhiệm vụ là làm chiến tranh, chiến tranh pḥng vệ hay chiến tranh xâm lược, dù là nghĩa đen hay nghĩa bóng. Trong tôn giáo, dùng chữ "soldat" không làm mất đi cái ư nghĩa đánh nhau. Dù đánh nhau v́ chân lư đi nữa, th́ cũng đánh nhau và đánh nhau v́ chân lư th́ ghê rợn lắm. Đừng trách ai dịch soldat là "binh sĩ".(Talawas, Cao Huy Thuần,
6/6/06)


    Và ngài Bạch Mao Thủ Tướng Vơ Văn Kiệt với quyền lực tột cùng, tái đặt tên đường Alexandre De Rhodes đă bị nhà nước Ủy Ban Quân Quản Sàigon-Gia Định xóa bỏ thay vào đó tên đường nhà cách mạng Thái Văn Lung, bằng mănh giấy lộn, đă gây chấn động bất ngờ cho Ủy Ban đặt trên đường TP. Hồ Chí Minh như sau: …Tôi không ngờ, Ngài Thủ tướng Vơ Văn Kiệt dám làm qua mặt Đảng và nhất là Ngài vi phạm nguyên tắc sơ đẳng hành chánh, mà Ngài đứng đầu ngành Hành Chánh Nhà Nước. Tôi (NQT), chỉ ngờ thôi, có lẻ Ngài đă cấu kết ngoại bang, không thể nào tin được. Vào năm 1993?, sau nhiều lần Ngài công du Âu châu về. Hôm đó bốn anh em chúng tôi trong uỷ ban đặt tên đường thành phố Hồ Chí Minh đang làm việc, th́ có anh Công Văn của Ngài Thủ tướng đưa vào mănh giấy lộn nhỏ, và nói rằng “ Thủ tướng yêu cầu các đồng chí phải đổi tên đường liệt sĩ cách mạng Thái Văn Lung thành đường tên Alexandre De Rhodes (cố đạo gián điệp)  gấp …Chúng tôi hỏi, như thế đồng chí có Văn thư hay Công văn của Thủ tướng không? để chúng tôi dễ dàng hơn…, xin lỗi các đồng chí, không có ạ! chỉ có mănh giấy này thôi, mong các đồng chí thi hành….Chúng tôi  quá ngao ngán “Ông nội chúng tôi có sống lại không dám phản đối Ngài Vơ Văn Kiệt và thi hành”

 

    * Nguyễn Hiển Dĩnh: Tham tá quân vụ cho đại Việt gian Nguyễn Thân và phó tướng Ngô Đ́nh Khả, tấn công chiến khu Ba Đ́nh của Phan Đ́nh Phùng và đào mă Phan đ́nh Phùng đốt ra tro trộn vào thuốc súng bắn vào nghĩa quân Văn Thân-Cần Vương, được đặt tên Nhà Hát Lớn Nguyễn Hiển Dĩnh tại Đà Nẵng.( Nguyễn Hiển Dĩnh Ông Là Ai? của Nguyễn Đắc Xuân)

 

    Nói tóm lại, qua những dẫn chứng ở trên, đă đến lúc Nhân dân ta, nhà nước Cách Mạng CHXHCNVN và Đảng Cách Mạng Việt Minh CSVN phải xóa sạch tên đường, tên trường, nhà hát lớn, bia đá (nếu có)…những tên đại Việt gian Nguyễn Trường Tộ, Petrús Trương Vĩnh Kư, Nguyễn Hiển Dĩnh, Nguyễn Văn B́nh*, và tên cố đạo gián điệp Alexandre De Rohdes, để cho tiền nhân anh hùng, cha già dân tộc Hồ Chí Minh-Lê Duẩn và chiến sĩ cách mạng chống Pháp-đánh cho Mỹ cút Diệm Thiệu nhào, đau ḷng và tủi nhục đứng cùng tên đường tên trường…với lũ Việt gian phản quốc bán nước này. Nhất là thời điểm thích hợp để đặt tên đường, tên trường….Trịnh Công Sơn là Nguyễn Du Thế Kỷ 20, đứng cùng với Danh Nhân Đất Nước Tôi, và cha già dân tộc Hồ Chí Minh-Lê Duẩn….    



 

GIĂ TỪ NGUYỄN DU THẾ KỶ 20

 

HOÀNG NGUYÊN  NHUẬN

 

 

Anh đă sống, đă ca hát với chúng ta một nửa thế kỷ X X

Và 90 ngày của thiên niên kỷ mới:.Nguyễn Khoa Điềm

 

 

            Nghe Trịnh công Sơn chết, anh chị em chúng tôi âm thầm chia buồn với nhau, lẳng lặng vỗ về nhau bằng những lời điếu tụng qua điện thoại, điện thư. Chúng tôi nói với chúng tôi hơn là nói với Trịnh công Sơn, bởi kẻ mất mát và đáng được an ủi là chúng tôi chứ không phải Trịnh công Sơn. Một trong những điện thư đầu tiên chúng tôi chia nhau đọc là:

 

            Yêu Bánh Nậm  ơi,

 

            Chắc YBN cũng đă nhận được cái @ của Nguyễn đắc Xuân về Trịnh công Sơn? @ nầy có một câu thật dễ thương. Nguyễn đắc Xuân bảo Trịnh công Sơn là 'niềm tự hào của thế hệ chúng ta'. Niềm tự hào đó đă ra đi thật rồi, phải không? Xin mượn lại mấy câu nó viết cho Lưu Kim Cương ngày xưa để điếu tụng nó: /Anh nằm xuống sau một lần đă viễn du / Đă vui chơi trong cuộc đời này/.

 

            Buồn cho nó hay vui cho nó đều vô ích, phải không? Nó đến, nó đi, tụi ḿnh rồi cũng rứa. Nhưng có lẽ nó hơn ḿnh ở chỗ là nó đă thật sự viễn du, thật sự rong chơi... Chơi đẹp, đẹp tận láng cho đến phút cuối cùng /Quán đời rũ mộng tà huy / Gửi buồn vui lại, ra về tay không/.

 

            Đừng hỏi tôi ai viết câu đó. Tôi thật vong ân bội nghĩa, chỉ nhớ câu thơ mà không nhớ người viết. Cầu mong năm, ba trăm năm nữa, người Việt sẽ không có thái độ vong ân đó mỗi lần rung động v́ âm thanh của ngót năm trăm bản nhạc nó để lại cho đời, như cô rung động v́ Nh́n Những Mùa Thu Đi dạo nào, hay vẫn c̣n nói được như tôi sáu năm trước đây... 

 

            Trong bài Xếp Bút Nghiên Xuống Đường Giải Nghiệp viết nhân ngày kỵ Thầy Thiện Minh tháng 10.1995, tôi viết: 'Hoàng tôi không khỏi ngậm ngùi nghĩ đến Trịnh công Sơn khi xem cuốn video Xin Trả Nợ Đời và đọc mấy quyển sách về Huế như Huế Giữa Chúng Ta của Lê văn Hảo, Ngàn Năm Xứ Huế của Nguyễn Châu và Đoàn văn Thông và Tuyển Tập Nhớ Huế ... Tất cả đều không có một lời về Trịnh công Sơn! Nếu Huế là thánh địa của Phật giáo và nếu bản nhạc Phật Giáo Việt Nam của Lê cao Phan là nhịp đạo hành của thanh niên Phật tử cho đến khi phong trào Phật giáo bùng nổ năm 1963 - và từ đó biến thành một phong trào rộng lớn nhân danh dân tộc mà đ̣i xét lại lịch sử, th́ Trịnh công Sơn chính là nhịp đập con tim của phong trào thanh niên trên đường vận động ḥa b́nh, độc lập và an lạc cho đồng bào đồng loại. Năm 1963 trong lúc anh chị em chúng tôi lận đận trong tù sau chiến dịch Nước Lũ th́ Trịnh công Sơn vẫn c̣n mơ màng Nh́n Những Mùa Thu Đi. Đến năm 1964, sau khi 'nhập' Tuyệt T́nh Cốc th́ Trịnh công Sơn hầu như đă trở thành một người mới. Tài năng và tiếng tăm của Trịnh công Sơn từ lâu đă vượt khỏi những biên giới hạn hẹp của quốc gia và ư thức hệ. Thế nhưng chẳng có người Việt nào trong các phe đối kháng tả khuynh cũng như hữu khuynh muốn 'chính thức' biết Trịnh công Sơn là ai cả! Cho đến hôm nay Trịnh công Sơn vẫn c̣n là kẻ lưu đày trên quê nhà, một kẻ xa lạ giữa những đồng bào đă trầy da tróc vảy v́ đánh đấm ư thức hệ nhưng vẫn chưa muốn chữa lành vết thương'.

 

            Nh́n Những Mùa Thu Đi ... Mùa thu 1963 ... YBN c̣n nhớ không, tụi ḿnh kẹt trong Nha Cảnh Sát Trung Nguyên Trung Phần, nhờ HPNT mà YBN có bản nhạc đó để ê a âm ư mơ màng. Sướng hí?

 

            Trịnh công Sơn, Vĩnh Kha, Phan đ́nh Bính, Trần triệu Luật, Trần quang Long, Ngô Kha ... Bây giờ th́ tụi nó gặp nhau gặp lại nhau rồi đó phải không? Tha hồ mà hàn huyên, rong chơi. Khoái quá hí?    

 

            Chuyến nầy về nhà, YBN nhớ thay mặt anh chị em đến thăm mộ thắp cho Trịnh công Sơn nén hương và bảo nó rằng tụi ḿnh cám ơn nó là cả đời nó, cả công tŕnh âm nhạc của nó đă giúp cho anh em ḿnh tin rằng có bầm dập te tua đến mấy th́ dân tộc ḿnh vẫn dư sức sản xuất những thiên tài. Xin YBN nói cho nó biết rằng Trịnh công Sơn không chỉ là nhịp đập con tim của phong trào thanh niên trên đường vận động ḥa b́nh, độc lập và an lạc cho đồng bào đồng loại phát khởi từ những năm 1960 mà thôi. Trịnh công Sơn là Nguyễn Du của  thế kỷ 20. Nhớ nói với Trịnh công Sơn vậy, nghe YBN.

 

            Ê ḿnh ê mẩy bữa ni đă bớt chưa? Thăm YBN thường an lạc. Phong Trang 2.4.2001.

 

            Nhiều @ thầm lặng trao qua gửi về giữa anh chị em chúng tôi. YBN hứa viết, Cao huy Thuần bảo đang viết, Nguyễn văn Hóa hứa viết . Nhưng Nguyễn xuân Thu là người viết đầu tiên, những lời chân chất quân tử Tàu ngất ngơ của người anh em thân thiết này:

 

            G. ơi,

 

            Từ hôm qua nghe tin Trịnh công Sơn đă không c̣n nữa ḿnh buồn rũ rượi. Bạn bè dần dần kẻ trước người sau rồi sẽ đi hết. Ḿnh thường nghĩ, nếu trước lúc nằm xuống mà có vài giờ suy nghĩ, th́ ḿnh sẽ nghe nhạc Trịnh công Sơn và nghe một số bài kinh. Ḿnh rất thích nghe giọng tụng kinh của Thầy Thích Đôn Hậu. Trịnh công Sơn là một thiên tài, một người vượt lên trên tất cả. Ḿnh không bao giờ quên tâm sự của anh qua bài Viết Trên Ḍng Sông Loire cách đây trên mười năm khi Trịnh công Sơn đi Pháp thăm lần đầu tiên sau năm 1975. Trái tim của Trịnh công Sơn lớn quá, vĩ đại quá. Anh nằm xuống là một mất mát lớn cho Việt Nam. Ḿnh chưa bao giờ được may mắn là bạn của Trịnh công Sơn. Đêm nay ḿnh sẽ nghe lại nhạc của anh.

 

            Thăm Lệ Hằng. Mong gặp lại một ngày rất gần đây.

            Thân

            NXT.3.4.2001.

 

            @ của NVH viết:

 

            Anh G. ơi,

 

            Tối nay Chủ Nhật, ngày mồng Một tháng Tư Tây lịch, cứ thao thức hoài không ngủ được. Tin Trịnh công Sơn vô nằm nhà thương trong cơn hấp hối trước đó hai hôm tôi đă đọc trên Internet, nên không thảng thốt lắm khi nghe tin anh ra đi. Nghe bệnh t́nh của anh th́ cứ nhớ hoài lời của CHT trong cuốn băng chủ đề Trịnh Công Sơn do Thanh Hải hát ở Paris mấy năm trước cứ vang vọng trong người: 'Sơn ơi, mày uống rượu nhiều quá, mày quên tau mất rồi.' Và như thế, cái thân xác phù du của kiếp người đến lúc nào đó cũng sẽ tan loăng với đất trời.

 

            Hơn hai mươi năm Trịnh công Sơn bầm dập, tơi tả với quê hương, hai mươi năm đưa hồn, đưa xác, đưa tâm ra mà chống đỡ những 'đ̣n thù' cho quê hương đă được đền bù trở lại bằng hơn hai mươi năm sau 'khi đất nước tôi không c̣n chiến tranh, mẹ già lên núi t́m xương con ḿnh'. Mẹ già Việt Nam đă toại nguyện và mẹ đă ra đi trong nụ cười khô lệ để nh́n 'trẻ con đi hát đồng dao ngoài đường'. Các em cũng đă toại nguyện, bởi lần đầu trong một trăm năm các em đă được ngẩng cao với trời đất để ca vang bài ca thống nhất sơn hà. AnhTrịnh công Sơn đă ra đi và trở về như một Kinh Kha thời đại đă giữ được lời thề với non sông và với cái âm hùng tráng của ḿnh. Cho nên: 'Bao nhiêu năm rồi c̣n măi ra đi, đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt, trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt, rọi suốt trăm năm một cơi đi về.' Và thế là anh đă đi và về cùng một chỗ: chỗ quê hương! Tôi xin mượn lại lời của Tuệ Sĩ, và cùng với các anh chị thắp một nén hương cho anh Trịnh công Sơn, một người tôi chưa từng gặp mặt: /Không phiền trược cầu mong chi giải thoát / 'Cứ vui chơi' nơi cơi Niết Bàn./

 

            Anh G. anh đă làm tôi giật ḿnh nhưng không ngạc nhiên khi thấy anh ví Trịnh công Sơn như một Nguyễn Du thời đại. Phải rồi, đấy là ư tưởng đầu tiên và có thể là duy nhất đă đặt cho đứa con Việt Nam tài hoa, yêu quê hương tha thiết này một vị trí minh bạch nhất của một lời ca tụng. Thân chúc an lạc. NVH.          

 

            Có những người không chịu trao đổi ǵ, và chỉ tự nguyện yên lặng mang hoa cho thiên hạ phúng viếng Trịnh công Sơn. Trần Tiễn Tiến là một. Trần Tiễn Tiến trở thành tạm truyền tin, cần cù chuyển cho anh chị em hàng chục hàng trăm tin tức nóng hổi từ khắp nơi trên thế giới. Những tin tức cho thấy cái chết của Trịnh công Sơn đă trở thành một biến cố, cũng lớn lao như chính cuộc đời và tác phẩm của Sơn. Một trong những @ phúc đáp và cám ơn Trần Tiễn Tiến có ghi:

 

            T. ơi,

 

            Đă nhận được các @ về Trịnh công Sơn T. ân cần gửi cho anh. Thế cũng đủ thấy T. thương tiếc Trịnh công Sơn như thế nào. Trong các @ đó, có bài đọc được, có bài không. Mấy bài của K. chẳng hạn. K chỉ mượn hoa cúng Phật, dùng Trịnh công Sơn như phấn son tô điểm cho ḿnh mà thôi phải không T.? K. chỉ dám nhận Trịnh công Sơn như một người thân nhưng chưa bao giờ dám công khai nói đồng ư với những tư tưởng của Trịnh công Sơn về dân tộc, về chiến tranh, hoà b́nh phải không T.?

 

            T. có th́ giờ đọc nhiều, liên lạc nhiều, anh mong T. để ư xem những ư kiến hay bài viết nào về Trịnh công Sơn đặt những vấn đề như:

 

            1. Vinh danh Trịnh công Sơn như một thiên tài yêu nước, vượt trên mọi xung khắc chính trị.

 

            2. Lập đài kỷ niệm Trịnh công Sơn ở nơi nào đó trên quê hương.

 

            3. Làm một công tŕnh ǵ đó để tưởng nhớ Trịnh công Sơn.

 

            4. Vận động đặt tên đường Trịnh công Sơn ở Huế và TP Hồ Chí Minh ...

 

            5. Thực hiện một tuyển tập tưởng niệm Trịnh công Sơn của những người bạn,

những người chấp nhận tư tưởng và ḷng yêu nước, yêu ḥa b́nh của Trịnh công Sơn.

 

            Có những ư kiến như vậy th́ ghi nhận, phổ biến, tham khảo, trao đổi... anh nghĩ là hay hơn nữa đó, phải không T.? Nếu được T. hỏi những người quen xem họ nghĩ sao về những điểm đó. Thăm T. thường an lạc, tinh tấn.

Anh. 5.4.2001.    

 

            Đó là những nén hương đầu tiên anh chị em chúng tôi âm nguyện cắm lên mộ Trịnh công Sơn. Chúng tôi xin phép Thầy Thích Phước Ân Giám Viện chùa Phước Huệ tổ chức kỵ 49 ngày cho Trịnh công Sơn. Ông Thầy này nh́n xa thấy rộng mà cũng chịu chơi nữa mới cho chúng tôi phép đó. Bởi không ai cấm được những kẻ ở trong cũng như ngoài chùa chỉ nh́n thấy cái chót mũi của ḿnh nên vẫn không ưa Trịnh công Sơn v́ lư do này hay lư do khác. Cặp Vọng-Tuyền được giao cho công việc nặng nhọc này. Cái khó là t́m cho được những người tự nguyện hát cho Trịnh công Sơn chứ không phải cho chính ḿnh hay cho khán giả. Vọng-Tuyền đă làm được chuyện khó khăn đó. Buổi lễ đông đảo nhưng âm thầm lần đầu tiên một số ca nhạc sĩ Sydney đă thực sự cất tiếng hát với lời th́ thầm từ đáy ḷng: 'Anh Sơn ơi, tôi thương tiếc quư trọng anh v́ lời ca tiếng nhạc này đây... ' Những tiếng hát chân thật, xuất thần dành cho Sơn nghe, như lời ru một người vừa nằm xuống vĩnh viễn, như lời an ủi vỗ về người sống đang xót xa v́ mất Sơn. Nói là khóc Sơn nhưng có lẽ là để khóc cho những người đang ở lại là chúng tôi nhiều hơn. Sơn nó đâu cần những giọt nước mắt này khi Sơn đă biết hai năm rơ mười sống chết chỉ là 'hạt bụi hóa kiếp thành ... cát bụi'. 

 

            Từ đó đến nay, một vài nguyện ước của chúng tôi đă được h́nh thành. C̣n quá nhỏ nhoi so với tấc ḷng tiếc thương của chúng tôi đối với Trịnh công Sơn, một  hiện thân rất Việt Nam của ước vọng ḥa b́nh cho  Việt Nam.

 

            Trong khi kẻ chiến bại loay hoay gậm nhấm tiếc hận, kẻ chiến thắng say sưa độc quyền vinh quang th́ Trịnh công Sơn đă đi qua cầu tuyệt vọng để t́m lại chính ḿnh, để t́m lại yêu thương b́nh thường. Tiếng súng im, máu xương thôi đổ rồi, Sơn mới t́m được từ tâm hỉ xả đó chứ khi đất nước đang c̣n ch́m trong khói lửa th́ h́nh như không. Từ tâm của Sơn dấy động, Sơn t́m được sức mạnh để tha thứ cho đời khi Sơn thực sự cheo leo bên bờ vực thẳm của tuyệt vọng. Đă hẳn là tuyệt vọng với đời. Thực ra th́ những kẻ chiến đấu hăng say, kẻ chết ngoài mặt trận thực sự là kẻ yêu ḥa b́nh và chia sẻ những tâm tư của Trịnh công Sơn, chia sẻ niềm tuyệt vọng đầy hi vọng của Trịnh công Sơn. Chiến tranh khủng khiếp, nhưng chưa phải là tuyệt vọng, bởi người ta vẫn c̣n hi vọng chiến tranh chấm dứt, vẫn c̣n mong ḥa b́nh sẽ chấm dứt khổ đau. Nhưng ḥa b́nh rồi mà c̣n những nỗi khổ đă gây ra chiến tranh th́ đúng là hết thuốc chữa! Nỗi niềm tuyệt vọng của Sơn là tuyệt vọng hậu chiến, nỗi tuyệt vọng nẩy sinh từ chiến thắng như những chùm gai nhọn trái cựa. Nhưng đụng đáy rồi th́ chỉ c̣n nước hoặc ch́m lỉm hoặc trồi lên. Trịnh công Sơn đă trồi lên, với từ tâm bao la vô lượng: 'những ngày tuyệt vọng cùng cực, tôi và cuộc đời đă tha thứ cho nhau ... ' 

 

            Trịnh công Sơn là hiện thân thơ ca của phong trào đấu tranh của thanh niên sinh viên học sinh Huế bùng nổ từ Mùa Hạ 1963. Phong trào đó đă đẻ ra Trịnh công Sơn và Trịnh công Sơn đă nuôi dưỡng phong trào đó cho đến ngày nằm xuống. Năm 1964, chiến cuộc thực sự leo thang và phong trào phản chiến của thanh niên sinh viên học sinh thành thị cũng leo thang theo kể từ đó với biểu t́nh, băi khóa, hội thảo, đêm không ngủ... Phong trào này đă sản xuất cả ngàn bài thơ, bài văn. Nhưng ca nhạc th́ chỉ có một. Trịnh công Sơn!

 

            Trịnh công Sơn đă lặp lại quyết tâm chân thật của Phùng Quán: /Yêu ai cứ bảo rằng yêu / Ghét ai cứ bảo rằng ghét/ để trở thành người đầu tiên ghi lại mối hận chiến tranh và ước vọng ḥa b́nh của người Việt qua bài Ca Dao Mẹ:

 

            /Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu / Một trăm năm đô hộ giặc Tây / Hai mươi năm nội chiến từng ngày / Gia tài của mẹ để lại cho con / Gia tài của mẹ là nước Việt buồn/.

            /Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu / Một trăm năm đô hộ  giặc Tây / Hai mươi năm nội chiến từng ngày / Gia tài của mẹ một rừng xương khô / Gia tài của mẹ một núi đầy mồ/.

            /Dạy cho con tiếng nói thật thà / Mẹ mong con chớ quên màu da nước Việt xưa/.

            /Mẹ trông con mau bước về nhà / Mẹ trông con, lũ con đường xa / Ôi lũ con cùng cha quên hận thù/.

            /Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu / Một trăm năm đô hộ giặc Tây / Hai mươi năm nội chiến từng ngày / Gia tài của mẹ ruộng đồng khô khan / Gia tài của mẹ nhà cháy từng hàng/.

            /Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu / Một trăm năm đô hộ giặc Tây / Hai mươi năm nội chiến từng ngày /Gia tài của mẹ một bọn lai căng / Gia tài của mẹ một lũ bội t́nh/.

            /Dạy cho con tiếng nói thật thà / Mẹ mong con chớ quên màu da nước Việt xưa / Mẹ trông con mau bước về nhà / Mẹ trông con, lũ con đường xa / Ôi lũ con cùng cha quên hận thù/.

 

            Mấy cụm từ 'gia tài của mẹ','một ngàn năm nô lệ', 'một trăm năm đô hộ' đă được lặp đi lặp lại như những tiếng búa oán than nện vào đầu những người lầm lạc. Ư thức phản chiến của Trịnh công Sơn thật đơn sơ đó là người Việt không thể làm theo ngoại nhân để hận thù hành hạ chém giết người Việt. Hai bên đương chiến người Việt đều có phần lỗi trong khi dùng lư thuyết và súng đạn ngoại nhập để t́m ḥa b́nh bằng chiến tranh, t́m chiến thắng bằng máu xương của đồng bào anh em. Sơn nặng lời gọi họ là 'lai căng','bội t́nh'. Đây là lần đầu tiên - và có lẽ là lần duy nhất, Sơn nổi tam bành lục tặc trên ḍng thơ nhạc. 

 

            Trong mùa điếu tụng khi Trịnh công Sơn vừa nằm xuống, cả hai phe cựu thù đă nhắc đến gần hết 500 bản nhạc của Trịnh công Sơn để ca ngợi hay đàm tiếu Trịnh công Sơn. Trừ bài Ca Dao Mẹ là không phe nào nhắc đến. Phải chăng v́ bản nhạc đă làm cho người ta cảm thấy thẹn thùng hối hận? Chắc Trịnh công Sơn cũng ước mong sự thống tâm đó là vật xúc tác cho một tiến tŕnh anh em t́m lại nhau trong'ṿng tay lớn' như Sơn hằng ước mơ.  

 

            Sơn ĺa đời trong niềm ước mơ dang dở, trong ư thức rằng ḥa hợp ḥa giải dân tộc cho đến nay vẫn c̣n là con đường dài gập ghềnh như Sơn nói: 'chúng ta đă đấu tranh. Đang đấu tranh. Và có thể c̣n đấu tranh lâu dài... Chỉ c̣n lại niềm tin sau cùng! Niềm tin vào tuyệt vọng, vào chính ḿnh và t́nh người. Một t́nh người đă được giải hoặc, được gạn lọc đi những trang triết lư, những luận điệu phỉnh phờ chỉ biết rao bán đủ loại đói kém, chết chóc, thù hận nô lệ, vong thân...' Đó là những lời Sơn viết tháng 11.1992, mười bảy năm sau ngày Sơn lên đài phát thanh Sài G̣n hát bài Nối Ṿng Tay Lớn.

            Niềm tin sau cùng?! Tuyệt vọng, tự thân và t́nh người, phải chăng đó là ba vế niềm tin của Trịnh công Sơn? Như Khổ đế, Giác ngộ và Từ bi của người Phật tử? 

 

            Đứa trẻ trong nôi nhớ tiếng hát của mẹ hơn lời nói của cha bởi v́ con người nguyên sơ thoát đi từ kiếp cầm thú đă hát trước khi nói. Trịnh công Sơn đă xóa được lằn ranh giữa nói và hét, hét và ḥ, ḥ và ngâm, ngâm và hát... Cất tiếng lên chỉ c̣n là lời ca. Tâm thức uyên nguyên của nhân loại là nhạc. Trịnh công Sơn đă đem cái tâm thức uyên nguyên đó để thở than và vỗ về nỗi đau của đồng bào, và khổ đế của phận người chao đảo theo những nghiệt ngă của lịch sử. Nhạc và lời của Trịnh công Sơn rất thật, thật đến độ siêu thực. Đó là thiên tài của Trịnh công Sơn. Trịnh công Sơn là của tất cả và chẳng là của ai cả.

 

            Khối tác phẩm đồ sộ của Trịnh công Sơn, t́nh yêu thương mà Việt Nam và thế giới dành cho Trịnh công Sơn, cái đám tang lớn nhất Miền Nam, - không hơn th́ cũng bằng đám táng Phan bội Châu, Trần văn Ơn, Quảng Đức, Nhất Linh... Cái mức độ nhớ, thuộc và thích của quần chúng dành cho nhạc Trịnh công Sơn... Một trăm năm chưa dễ có một thiên tài nghệ thuật. Trịnh công Sơn là một. Trịnh công Sơn là thiên tài ca nhạc của Việt Nam thế kỷ 20. Nguyễn trọng Tạo - người đồng bào bên kia vỹ tuyến đă biết đến Trịnh công Sơn từ những ngày đất nước c̣n chia đôi trong máu lửa và nước mắt, gọi Trịnh công Sơn là 'tài danh Việt Nam thế kỷ 20'. Bởi v́ theo Nguyễn trọng Tạo...

 

            Về lượng, Trịnh công Sơn là người được hát nhiều nhất, có kỷ lục dĩa, băng trong ngoài nước, suốt hơn 40 năm qua. Và 'tên những bài hát của anh biến thành những tên quán của yêu thương và hâm mộ: Biển Nhớ, Hạ Trắng, Diễm Xưa, Mưa Hồng, Nguyệt Ca, Ru T́nh, Ướt Mi, T́nh Nhớ, Quỳnh Hương, Nối Ṿng Tay Lớn, v.v... C̣n tên anh th́ được ghi trong bộ từ điển Bách Khoa Pháp: Encyclopédie de Tous les Pays du Monde. Tên tuổi Trịnh công Sơn luôn hiện diện trên những trang báo hút hồn bạn đọc. Âm nhạc của anh vang lên từ các tụ điểm ca nhạc, trên sân khấu lớn, trong quán hàng, trên xe ôtô, len lỏi vào tận giường ngủ của mỗi nhà, dầm dề như mưa Huế quê anh, bất tận như điệu thơ lục bát không bao giờ chấm dứt.

 

            Về phẩm,Trịnh công Sơn là một cuộc đời hóa thân vào nghệ thuật xưng tụng thân phận và t́nh yêu của mọi kiếp người... len lỏi vào tận tâm hồn sâu thẳm của người Việt, đánh thức t́nh yêu quê hương xứ sở. Và Nguyễn trọng Tạo đă nói tiếp tại sao Sơn là tài danh Việt Nam thế kỷ 20: Nếu đem in 500 bài hát của anh, ta sẽ có một tập Thơ Trịnh công Sơn dày ngót ngh́n trang.Và ta không ngạc nhiên rằng khi được nhờ chọn một số bài thơ t́nh hay nhất thế kỷ, nhà nghiên cứu văn học Hoàng Ngọc Hiến đă tâm đắc tiến cử lời ca Đêm Thấy Ta là Thác Đổ của Trịnh công Sơn. (Nguyễn trọng Tạo - Trịnh công Sơn người t́nh vĩnh cửu - Trịnh công Sơn Một Người Thơ Ca Một Cơi Đi Về, nxb Âm Nhạc, TTVH Ngôn Ngữ Đông Tây, Hà Nội 2001).

 

            Trịnh công Sơn là Nguyễn Du thế kỷ 20. Nhưng khác với Nguyễn Du là Sơn đă không hề băn khoăn chuyện 300 năm sau c̣n ai nhớ để nhỏ cho ḿnh giọt lệ? Sơn không băn khoăn mà cũng không sợ phải chăng v́ c̣n ca nhạc Việt Nam là c̣n Trịnh công Sơn, cũng như c̣n thi văn Việt Nam, c̣n ngôn ngữ Việt Nam, là c̣n Nguyễn Du?

 

            Cũng có thể Trịnh công Sơn không màng đến giọt lệ của người đời sau bởi v́ nhạc của Trịnh công Sơn chỉ toàn là nước mắt. Mấy trăm bản nhạc của Trịnh công Sơn có bản nào vui đây? H́nh như là không. Những bản tưởng như vui nhất cũng thoáng những nét sầu. Như trong cơi đời này, không một loài hoa màu xanh nào mà không phả chút tím buồn man mác!

 

            Có người trách Trịnh công Sơn là 'không có chính trị, là lẩn thẩn vẩn vơ thế nào ấy'. Thực sự, chính trị của Sơn là đứng trên cả hai phe đối chiến. Sơn khổ đau đ̣i đoạn khi nh́n vào trong và thẹn thùng xấu hổ khi nh́n ra ngoài. Nhưng Trịnh công Sơn chỉ hổ thẹn mà không cuồng nộ, không lồng lộn giận dữ. Hay nói như Hồ thị Hải Âu 'Âm nhạc của Trịnh công Sơn là kết hợp của những âm thanh đă siêu thoát, làm lay động nơi sáng láng nhất của sự giác ngộ con người như tiếng kinh cầu'.

 

            Nghĩ lại lời mắng mỏ của Trịnh công Sơn: /Gia tài của mẹ một bọn lai căng / Gia tài của mẹ một lũ bội t́nh/ rồi đọc mấy lời phúng điếu của những nhân viên Bộ Chính Trị như Nguyễn Minh Triết, Mai Chí Thọ, Hữu Thọ, Nguyễn Khoa Điềm xưng tụng Trịnh công Sơn là ... 'một nhạc sĩ, một nghệ sĩ lớn tài ba, độc đáo... nhà sư phạm về t́nh yêu bao la, rộng lớn đối với đất nước, đối với nhân loại, đối với vạn vật... để lại măi măi cho đời những cống hiến cho đất nước, cho đồng bào và bè bạn... Anh đă bỏ rơi chúng ta trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI ... ' và so sánh những lời ca ngợi đó với những băn hăn cay đắng lầm bầm bùa chú của những người tự nhận là quốc gia chiến bại rằng Trịnh công Sơn phản chiến thiên cộng, là đâm sau lưng chiến sĩ, là cộng sản, là việt cộng, là cách mạng 30... Hoàng tôi không khỏi than thầm rằng: Tội nghiệp những người anh em này thua những người anh em kia là phải!     

 

            Đối diện với những khổ đau mất mát phung phí của chiến tranh, có những người quá giận hờn mà quên hổ thẹn. Hoàng tôi là một. Trịnh công Sơn giận ít hơn thẹn, buồn nhiều hơn bực. Do đó mà Trịnh công Sơn khoan dung hơn Hoàng tôi mỗi khi nghĩ về cuộc chiến, hát về chuyện /nhân gian chưa từng độ lượng/. Sơn phải cao cả lắm mới nghĩ được rằng 'Trên những trang giấy tinh khôi chúng tôi không bao giờ c̣n thấy bóng dáng của những đường kiếm mưu đồ, những vết dao khắc nghiệt... Sông vẫn chảy đời sông. Suối vẫn trôi đời suối. Đời người cũng để sống và hăy thả trôi đi những tị hiềm'.

 

            Đất nước cần những người biết khoan dung và hổ thẹn như Trịnh công Sơn. Hoà b́nh dân tộc và nhân loại cần những người biết khoan dung và hổ thẹn như Trịnh công Sơn. Đó là bài học Trịnh công Sơn đă dạy cho Hoàng tôi.

 

Phong Trang tháng 8.2001.

Trích báo Chuyển Luân

ĐDTB, ngày 23/7/06

 

Ghi Chú:

 

* TGM Nguyễn Văn B́nh ở Sàigon, được mọi quan sát viên Tây phương xem là người ôn hoà nhất trong số những nhà lănh đạo Thiên Chúa giáo ở Việt Nam, mới đây đă chấm dứt  yên lặng khi tuyên bố chống lại việc Mỹ ngưng oanh tạc miền Bắc “( báo Le Monde ngày 22 – 10- 1968 )



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend