TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

SỰ CÁO CHUNG CỦA ĐỨC TIN: Thường Đức


Sự Cáo Chung Của Đức Tin

Tôn giáo, Khủng bố, và Tương lai của Lư trí

 

Thường Đức

  "The End of Faith – Religion, Terror, and the Future of Reason" của Sam Harris; Nhà xb Norton, 336 pages; Daniel Blue điểm sách; source: báo San Francisco Gate, đường nối mạng:

http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2004/08/15/RVG4U82SE81.DTL

Thường Đức –USA dịch

Sam HarrisSam Harris đă mệt mỏi để khả ái với những người có tôn giáo. Ông ta tự hỏi, v́ sao chúng ta cần phải kính trọng những người đă tới năm 2004 lại c̣n tin theo điều như (đức Mẹ) đồng trinh? Ngay cả những tín đồ Kitô giáo cũng hiếm thấy sự đồng thuận. Thay vào đó, ở Hoa Thịnh Đốn, họ cùng nhau cầu nguyện vào buổi ăn sáng và trừng trị những "kẻ tội lỗi” qua các bản án về sử dụng ma túy, các điều luật về xâm phạm t́nh dục và ngăn cấm các nghiên cứu về tế bào tạo sinh.

Nếu Harris không tin những người Kitô giáo, ông lại công khai chế nhạo những người Hồi giáo, niềm tin của họ, ông cho rằng, "cũng thuộc loại xếp xó như chuyện Người Dơi (Batman).” Đúng vậy, ông ta không thích bất cứ tôn giáo nào cả. Như ông đă vạch ra “Sự Cáo chung của Đức tin,” những kẻ sùng tín cứ liên miên tạo ra những cuộc nội chiến. Họ có trách nhiệm cho những điều tồi tệ trong lịch sử như Ṭa Pháp đ́nh, săn quỷ và sự duy tŕ tinh thần chống-Do-thái đă dễ dàng đưa tới con đường của những người Quốc-xă.

Cái ǵ làm bực bội cho Harris nhất là, sự sùng tín đă chống lại sự phát triển và đổi thay. Lưu luyến với những bản kinh thánh cổ xưa, họ đă không biết tới sự tích lũy của trí tuệ đă chuyển hóa thế giới. Bất cứ lănh vực nào cũng đều có sự tái xác định vị trí của nó trong ánh sáng của dữ kiện. Chỉ có tôn giáo là kiêu hănh với sự thụt lùi.

Thật thế, sự hiện hữu của một số tu sĩ và đám đông t́m cách làm cho niềm tin của họ thích nghi với thời gian. V́ vậy, theo Harris cần gạt bỏ những loại người như vậy, nó như một cái bẫy dễ làm mờ mắt chúng ta trước những kẻ đồng đạo nguy hiểm của họ. Những kẻ sùng tín thật sự là những tín đồ chính thống (fundamentalists), và họ chỉ muốn vặn ngược kim đồng hồ lùi lại 2000 năm trước.

Đọc đến điểm này, mắt độc giả bắt đầu đờ đẫn ra. Trong 300 năm có nhiều tác giả đă buộc tội tôn giáo, và phần lớn điều này đă được nói tới rồi. Tuy vậy, trước đây chưa bao giờ nói tới vũ khí giết người hàng lọat. Đồi với Harris, ngày tận thế đă đến vào sáng ngày 11 tháng 9 năm 2001, điều mà ông tin nhiều nhà b́nh luận đă hiểu sai lạc. "Ác quỷ cuối cùng đă đến mănh đất của chúng ta chẳng phải là ác quỷ của khủng bố. Đó là ác quỷ của niềm tin tôn giáo đúng vào thời điểm mang thế lực chính trị.”

Vấn đề của Harris là người có tôn giáo đúng y chang như những ǵ họ nói, đó là điềm gỡ cho chúng ta. Những nhà quan sát chính trị, với tính hiếu kỳ, họ đă hạ thấp những nguyên tắc về đức tin, họ quy kết các hành động của người có tôn giáo vào bất cứ một động cơ nào khác, ngoài tôn giáo. Họ thường coi những tín đồ Kitô chính thống (cực đoan) là những người có phản ứng chống lại sự mất quyền công dân. Những nhóm khủng bố bám rễ tinh thần Hồi giáo được coi như những người bất măn v́ chính trị. Harris lấy lời của những tín đồ chính thống để nói; “Những tên nhúng tay vào biến cố tàn bạo 11 tháng 9 là... những kẻ của đức tin –một đức tin toàn hảo, mà nó đă trở thành –và điều này, sau rốt cần phải được biết tới, v́ tự nó là điều kinh hoàng."

Dưới sự đè nén, Harris biểu lộ những thiên kiến ư hệ có thể làm một số người đọc không vui. Ông không lư giải ǵ khi nói về thiên khảo luận trứ danh "Sự Xung đột của các nền Văn minh” (The Clash of Civilization) của Samuel P. Huntington. Ông trích dẫn với sự chấp nhận lời b́nh luận cường điệu về sự đối xử của Do thái đối với người Palestine, dù rằng người ta từng nghĩ tôn giáo đóng một vai tṛ trong sự rối loạn của quốc gia này. Xem chừng như ông kinh tởm Hồi giáo với sự thịnh nộ càng làm cho người đọc kinh ngạc, v́ có vẻ như ông không biết nhiều về nó. ( Ông trích dẫn đề tài được cấy từ các công tŕnh của Bernard Lewis và của một mạng lưới đại học.)

Harris c̣n có thói quen với lối nói giáo điều, gợi ra rằng, ông ta có thể là người có đức tin theo kiểu của ông. Người đọc có thể thảng thốt khi ông tuyên bố, “Đây là lúc chúng ta phải nhận rằng, niềm tin không phải là vấn đề riêng tư." Pat Robertson hay các tu sĩ a-ya-tô-la (Hồi giáo) đều có thể nói tương tự.

Vậy th́, làm sao Harris có thể phân biệt ḿnh với những đối thủ khác? Trong những chương sau cùng, ông biện luận rằng Ấn Độ giáo và những phương pháp thực hành thiền định Phật giáo, khi lột bỏ những ẩn dụ siêu h́nh của nó ra, nó cung cấp những tuệ giác có thể củng cố cho đạo đức. Nói ngắn gọn, quan điểm của ông ta có một biện hộ khoa học mà không một nhà thần học nào theo kịp. Đấy là thủ thuật khôn ngoan, nhưng có sự khác biệt giữa việc phô bày và chứng minh một giả thuyết. Các nhà khoa học đă khởi sự khám phá những xác nhận về thiền định, và có thể một ngày nào đó họ sẽ xác minh niềm tin của Harris bằng lá thư công bố. Thế nhưng cho tới khi "khoa học của thiện và ác" xuất hiện đều đặn như một đề cương giảng dạy của môn sinh học, những lời xác định xủa ông ta chỉ có tính tư duy mơ ước hơn là một sự kiện hoàn tất.

“Sự Cáo chung của Đức tin” đă cung hiến một vài điều làm mất ḷng đến người ta và chắc chắn nó không phải là cuốn sách cho người đọc chỉ có sự đồng ư với. Dù đang đứng bên lề của một cuộc bút chiến, đó là cuốn sách thích thú – Harris đă thọt lét người đọc một cách thông minh – và ông viết bằng cảm hứng và trí tuệ rất mực đến cả những độc giả đa nghi nhất cũng khó ḷng bỏ sách xuống.

Bên cạnh đó, chúng ta c̣n cần phải soát xét lại có những mục nát nào trong hệ thống niềm tin chúng ta. Bởi nó chạm tới năo trạng, "Sự Cáo chung của Đức tin" là vị trí tốt đẹp để bắt đầu. Vốn liếng lớn nhất của những người chính thống (cực đoan) là họ tin tưởng những ǵ họ nói. Nếu Harris đúng, những người c̣n lại trong chúng ta chỉ c̣n biết ngụp lặn, ngoại trừ chúng ta khai phá – và sống –là những ǵ mà chúng ta thật sự tin tưởng.

Daniel Blue is a New York writer

Thường Đức –USA dịch lúc 5:30 pm 14/9/2004

 

Trích trang nhà GĐ

ĐDTB, ngày 29/1/07



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend