TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

THÊM MỘT NHẬN ĐỊNH VỀ BÀN THỜ XUỐNG HỒ HOÀN KIẾM HÀ NỘI


THÊM MỘT NHẬN ĐỊNH VỀ

BÀN THỜ XUỐNG HỒ HOÀN KIẾM HÀ NỘI

To: VN-Politics@yahoogroups.com
date:
Mon, May 26, 2008 at 7:54 PM

Subject : Tau O pha thap - Missionnaire cuop chua

 

 

  Nhà thờ Chánh ṭa Hà Nội xây trên đất chùa Báo Thiên

Tàu Ô Phá Tháp Missionnaire Cướp Chuà

 

… Noel[20] 2007, hàng trăm thanh niên Công giáo Hà Nội với danh nghĩa là "theo giáo hội cầu nguyện ḥa b́nh" đă xông vào địa chỉ 42 phố Nhà Chung đang là trụ sở của Pḥng Văn hóa Thông tin , Nhà Văn hóa & Trung tâm Văn hóa Thể thao quận Hoàn Kiếm, phát hàng vạn tờ truyền đơn đ̣i Nhà nước phải trả lại cho Ṭa Tổng Giám Mục khu đất ở địa chỉ này mà họ cho là của Ṭa Khâm sứ  (cũ). Họ trưng ra 1 bức thư của người đại diện Ṭa Thánh Vatican khi rời Hà Nội vào Sài-g̣n năm 1959 cám ơn Ṭa Giám Mục Hà Nội đă cho mượn đất để xây dựng Ṭa Khâm sứ (cũ). Cuối tháng 1-2008, Ṭa Tổng GM Hà Nội chính thức gởi đơn lên Thủ tướng Chính phủ xin lại lô đất số 42 phố Nhà Chung để làm chỗ họp của HĐGMCGVN.

 

Đến giữa tháng 2-2008, Ban Văn Hóa  trung ương (thuộc Hội Đồng Trị Sự Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam) chính thức gởi đơn lên Thủ tướng Chính phủ khẳng định lô đất gọi là của Ṭa Khâm sứ (cũ) và kể luôn cả khu đất của Nhà Thờ Lớn Hà Nội đều thuộc khuôn viên chùa Báo Thiên, di sản văn hóa lớn của Phật giáo Việt Nam và như thế lẽ ra là nên được giao về cho Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam.

 

T́nh h́nh tranh chấp càng lúc càng trở nên phức tạp hơn. Chúng tôi không tham gia vào cuộc tranh chấp phức tạp này.

 

Tuy nhiên chúng tôi không thể không ghi lại lịch sử cụ thể của khu đất bao gồm cả địa chỉ 42, 40 phố Nhà Chung và toàn bộ phố Nhà Chung (hiện nay) rộng đến hàng ngàn m2 đất đều nằm trong khuôn viên của ngôi chùa cổ gần cả ngh́n năm và đồ sộ nguy nga bậc nhất nước Nam xưa: Chùa Báo Thiên và Tháp Báo Thiên đă là h́nh ảnh đau thương của dân tộc ta dưới gót giày quân xâm lược: quân xâm lược Tàu và quân xâm lược Pháp.

 

Trước hết cần nói rơ về

Tháp Báo Thiên.

 

Tháp có tên gọi đầy đủ là Đại Thắng Tư Thiên Tháp, xây dựng năm 1057 (Quí Dậu). Tháp cao 12 tầng, không biết nó cao bao nhiêu met bởi trong lịch sử chỉ ghi là vài chục trượng[21] , không rơ là 25, 30, 35 trượng (tức 83m, 100m, 117m),  chỉ biết nhà thơ Phạm Sư Mạnh đời Trần có bài thơ về tháp như sau:

 

Trấn áp Đông Tây, củng đế kỳ

Khuy nhiên nhất tháp, độc nguy nguy

Sơn hà bất động, ḱnh thiên trụ

Kim cổ nan ma, lập địa chùy

 

Dịch nghĩa: Trấn áp Đông Tây, giữ vững kinh kỳ / Ngọn tháp vượt hẳn lên giữa trời cao sừng sững / Chiếc cột chống trời đứng đó làm cho non sông yên ổn / Như mũi dùi trên đất xưa nay chẳng hề ṃn.

 

Tháp bị hư hỏng như thế nào th́ mỗi sách viết mỗi cách khác nhau:

 

- Theo" Sổ tay địa danh Việt Nam" của Đinh Xuân Vịnh (NXB Lao động Hà Nội 1996 ) tr 42 ghi rằng "…cao 12 tầng, là 1 trong An Nam tứ khí. Năm 1258 đời Trần Thánh Tông gió to đổ mất đỉnh tháp, năm 1322 đời Trần Minh Tông sét đánh đổ mất 2 tầng nữa, năm 1406, chỏm tháp Báo Thiên bị găy. Năm 1884 bị bỏ hoang và đổ nát".

- Theo sách "Hà Nội ngh́n xưa" của Trần Quốc Vượng và Vũ Tuấn Sán (NXB Hà Nội 1979) và sách "Hà Nội nửa đầu thế kỷ 20" của Nguyễn văn Uẩn (NXB Hà Nội 1994) tập II, tr 543 th́ ghi rằng "…Thời Minh thuộc, tướng giặc Vương Thông bị nghĩa quân Lam Sơn vây khốn trong thành Đông Quan, chúng đă phá các chùa chiền, vơ vét chuông khánh đồng để đúc binh khí chống lại quân ta. Tháp và chùa Báo Thiên bị phá hủy  nặng nề và chuông Báo Thiên bị mất".

 

- Tr 544 ghi thêm "Năm Giáp Dần 1434, vua Lê Thái Tông mở mang khu vực Hồ Gươm, sai thợ khéo dựng lại chùa Báo Thiên, c̣n ngôi tháp đổ không xây lại được nữa. Chỗ nền tháp cũ chỉ c̣n là 1 g̣ đất cao… thành nơi họp chợ của dân phường Báo Thiên, đôi khi dùng làm chỗ hành h́nh tội nhân".

 

Như vậy có thể khẳng định tháp Báo Thiên chỉ tồn tại đến trước khi Lê Thái Tổ lên ngôi (1428). Nhưng v́ sao mà tháp bị đổ th́ vẫn c̣n là 1 nghi vấn v́ Trần Quốc Vượng , Vũ Tuấn Sán, Nguyễn văn Uẩn cho rằng bị Vương Thông phá, c̣n Đinh Xuân Vịnh lại cho rằng bị gió to, sét đánh…

 

Truy lịch sử trước đời Lê, th́ Đại Việt Sử Kư Toàn Thư của Ngô Sĩ Liên (NXB Văn hóa Thông tin 2004, tập II, tr 41) có ghi chuyện "Vương Thông nước Minh v́ trận thua ở Tốt Động, quân khí gần hết, bèn phá chuông Qui Điền và đỉnh Phổ Minh (trong An Nam tứ khí) để làm súng đạn và ống phun lửa…"

 

Trận Tốt Động (chữ Tốt cũng đọc là Tụy, Toại) nổ ra ngày 7 và kết thúc ngày 10 tháng 10 năm Bính Ngọ (1426) và sau đó Vương Thông thua chạy về cố thủ ở Đông Quan (Hà Nội ). Nhưng trong phần dịch chú, chuông Qui Điền được cho là của chùa Một Cột và đỉnh Phổ Minh th́ lại cho là ở phủ Thiên Trường (Nam Định). Tôi thiết nghĩ là nhà dịch chú đă lầm lẫn, v́ tháp Phổ Minh (cao 14 tầng) thờ vua Trần Nhân Tông và chùa Một Cột cách xa nhau hàng mấy trăm km đường bộ, hơn nữa sau trận Tốt Động, Vương Thông bị vây khổn ở Đông Quan, đâu c̣n cơ hội nào về phủ Thiên Trường ở Nam Định? Do đó, chúng tôi thiết nghĩ có thể nhà dịch chú đă hiểu lầm cái chóp tháp đúc bằng đồng ra cái đỉnh (vạc) và án khảo nội đoạn này kể chuyện Vương Thông đến chùa Báo Thiên nấu chảy dại hồng chung và chóp tháp bằng đồng để đúc súng đây. Vả lại phải là chùa và tháp Báo Thiên mới thuộc Tứ Đại Khí mà thôi.

 

Từ những án khảo nội trên có thể kết luận tháp Báo Thiên bị đổ là v́ Vương Thông phá đi để lấy chóp đồng. Đến đời nhà Lê th́ tháp Báo Thiên không c̣n nữa

Bây giờ bàn đến việc

 

Chùa Báo Thiên Biến Mất Là V́ Đâu?

 

Điều này rất quan trọng bởi có ư tưởng xuyên tạc rằng khi xây dựng Nhà Thờ Lớn th́ ngôi chùa đă không c̣n nữa, hoặc chỉ là 1 đống hoang tàn đổ nát vô chủ? Trong ĐVSKTT tập II, tr 41 có ghi việc vua Lê Thái Tông đại trùng tu chùa Báo Thiên năm 1434. Ngày nay trong chùa Lư Quốc Sư vẫn c̣n lưu giữ bức gấm thêu sắc tứ chùa Báo Thiên đời Cảnh Hưng cuối thế kỷ 18.

 

Như vậy là cho đến đầu thế kỷ 19, chùa Báo Thiên vẫn c̣n nguyên vẹn là 1 ngôi chùa sắc tứ (tất nhiên là không c̣n tháp Báo Thiên). Bởi vấn đề chùa Báo Thiên có liên quan đến GM Puginier, cho nên cần sưu tầm những tư liệu có liên quan đến Puginier.

 

Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim có ghi việc F.Garnier mời Puginier từ Kẻ Sở về Hà Nội làm thông ngôn. Lúc đó (1873) F.Garnier đóng quân ở Trường Thi và  đă lấy chùa Báo Thiên (bên  cạnh đó) giao cho GM ở và làm việc cho gần. Tổng tập Ngh́n năm Văn hiến Thăng Long Hà Nội , tập I, 2007, tr(?)   có ghi rằng GM Puginier cho cất tạm thêm  mấy gian nhà gỗ bên trong khuôn viên chùa. Nhưng F.Garnier chiếm mà không giữ được Hà Nội bao lâu v́ y bị quân Cờ Đen giết chết, quân Pháp  rút về Nam, giao Hà Nội lại cho triều đ́nh Huế theo ḥa ước 1874. GM lại trở về Kẻ Sở, tuy vậy chùa Báo Thiên lúc đó dù chưa bị phá huỷ nhưng với mấy gian nhà gỗ do GM  dựng tạm đă trở thành ngôi nhà thờ Công giáo được các thày kẻ giảng người Việt trông coi.

 

Trong sách "Hà Nội pendant la période héroique" của Masson, Hà Nội 1912, tr(?)  có tả lại cảnh nhà thờ này: "Nhà thờ mới dựng giống như 1 ngôi đền Á Đông, có gian giữa rộng với nhiều cột bằng gỗ lim…"Măi cho đến khi H.Riviere đánh chiếm Hà Nội lần thứ II (1882) th́ nhà thờ mới có 3 cố Tây về cai quản. Masson (sách đă dẫn trên) có kể lại chuyện ngôi nhà thờ này bị đốt phá.

 

Năm 1883, H.Riviere bị quân Cờ Đen giết chết. Các nơi có quân Pháp đóng bị tấn công. Tại khu vực nhà thờ này có 1 tiểu đội Pháp đóng (cùng với 1 số giáo  dân  được cấp súng làm vệ binh). Đêm 19-5-1883, số lính tráng này bị tấn công, nhà thờ bị đốt phá tan tành. Ba cố Tây (Landais có tên Việt là Cố Lan, Rival – Cố Mỹ, Bertrand – Cố Phước) dẫn thủ hạ chạy sang ẩn ở chùa Bà Đá bên cạnh (được xây dựng từ khoảng cuối thế kỷ 15, tương truyền để thờ 1 tượng đá h́nh người đàn bà lượm được ngay dưới chân tháp Báo Thiên xưa), được sư cụ chùa Bà Đá che chở cho nên không bị bắt giết (Việc này Chu Thiên có đề cập đến trong sách "Hùng khí Thăng Long"). Rồi khi quân Pháp được tăng viện, chiếm lại khu đất này, th́ nhà thờ đă bị đốt phá, những gian nhà gỗ bị cháy rụi, những phần khác của chùa xưa c̣n trơ lại những mảnh đống nham nhở đổ nát.

 

GM Puginier muốn xây dựng mới hoàn toàn, nhưng nhận thấy tính cách pháp lư của vấn đề chưa ổn, bèn bàn với Công sứ Bonnal và được Bonnal bày mưu, giao hết trách nhiệm về tay Tuần phủ Nguyễn Hữu Độ. Tuần Độ lập kế rất kín kẽ chi ly: trước hết gọi các kỳ hào phường Báo Thiên (mà hầu hết là giáo   dân)  lên bắt làm đơn xin cào sạch mọi di tích của chùa Báo Thiên cũ với lư do là chùa đổ nát để vậy dễ gây tai nạn nguy hiểm. Sau đó Tuần Độ cho đi t́m chủ nhân của khu đất này. Th́ chùa được xây dựng từ thời nhà Lư (thế kỷ 11) "đất vua, chùa làng, phong cảnh  bụt" làm sao có ai dám nhận ḿnh là chủ? Vả lại trước đây F.Garnier lấy chùa c̣n khang trang giao cho Puginier làm chỗ ở và chỗ làm việc rồi, mọi động thái sau này của Tuần phủ Nguyễn Hữu Độ chẳng qua chỉ là  pháp lư  hóa 1 việc đă rồi mà thôi. Thế là Tuần Độ đem mảnh đất "vô chủ"ấy giao hết cho GM Puginier để làm Nhà Thờ Lớn. (Những sự việc kể trên đều được đích thân Bonnal kể lại với tất cả niềm hănh diện của 1 công sứ Pháp đă trí tuệ đóng góp cho sự nghiệp của đạo Công giáo trong tập bút kư Bonnal: Souvenirs. Villebonnet đăng lại toàn bộ và dẫn chú tập bút kư này năm 1929, (NXB) Librairie Orientaliste Paul Genthner 13 rue Jacob, Paris VIe, trang 125).

 

Những chứng cứ này c̣n được 1 nguồn khác xác nhận, đó là sách Hà Nội nửa đầu thế kỷ 20 của Nguyễn văn Uẩn, NXB Hà Nội 1995, tập II, tr 547 trong đó c̣n kể lại việc GM Puginier kiếm tiền xây dựng nhà thờ bằng quyên góp và xổ số. GM đă mở nhiều đợt xổ số: cuộc xổ số năm 1884 thu được 10 vạn đồng, cuộc xổ số năm 1886 được 6 vạn đồng. Nhà Thờ Lớn được khánh thành ngày 23-12-1887. Nguyễn văn Uẩn lấy tư liệu từ Masson:Hà Nội pendant la période héroique 1873-1888. Madrolle guide  Hanoi 1912

C̣n về

 

Chùa Bà Đá

 

th́ do đâu mà ở trong khu đất này vẫn được nguyên vẹn?

 

Chùa Bà Đá được dựng lên để thờ 1 tượng đá h́nh người đàn bà nhặt được nơi chỗ chân tháp Báo Thiên đă bị phá năm 1426. Đến 1786, chùa bị phá huỷ và tượng Bà Đá bị mất. Sau đó chùa được trùng tu và 1  tượng Phật bằng đá được thế vào. Tuy vậy chùa vẫn mang tên là chùa Bà Đá, tên chữ là Linh Quang Tự.

Chùa Bà Đá không phải di dời ra khỏi khu vực phố Nhà Chung v́ Nhà Chung nhớ ơn cứu mạng của sư cụ đối với 3 giáo sĩ Pháp là Landais, Rival, Bertrand trg đêm 19-5-1883 quân Cờ Đen tấn công Nhà Chung bắn giết giáo sĩ.

 

Điều cuối cùng là

 

Ṭa Khâm Sứ.

 

Theo đúng ngữ nghĩa th́ Ṭa Khâm sứ không phải là Ṭa Đại sứ, lư do là v́ Vatican chưa bao giờ lập Đại sứ với Việt Nam. Ṭa Khâm sứ là cơ quan đại diện cho Ṭa Thánh làm việc với Giáo hội[22](với các Giám Mục) . Ṭa Khâm sứ lập ra năm 1925[23], ban đầu đặt ở Huế, đến năm 1951 dời ra Hà Nội và đến 1959 th́ dời vào Sài-g̣n. Lư do v́ sao Ṭa Khâm sứ Ṭa Thánh Vatican lại không để ở Hà Nội là: Vatican không chịu nh́n nhận Chính phủ VNDCCH mà chỉ nh́n nhận Chính phủ VNCH ở Sài-g̣n như là người đại diện duy nhất của nước Việt Nam .(Năm 1954, hiệp định Geneve tạm thời  chia đất nước Việt Nam thành 2 vùng tập kết quân đội, đợi ngày hiệp thương tổng tuyển cử  ḥa b́nh thống nhất . Nhưng nhà đương cuộc Sài-g̣n không chịu hiệp thương , Vatican th́ không chịu công nhận Chính phủ VNDCCH ở Hà Nội . V́ vậy Chính phủ ở Hà Nội trục xuất Khâm sứ và tịch thu Ṭa Khâm sứ.).

 

Tóm lại, chùa Báo Thiên ở Hà Nội xưa quả thật đă là nạn nhân cực kỳ đau khổ của các thế lực xâm lược nước ngoài. Lịch sử của chùa và tháp Báo Thiên có liên quan với thiên cổ hùng văn B́nh Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trăi, với "máu lệ những kẻ tôi trung tấm ḷng tiết nghĩa rạng cùng tuyết sương[24]"của Nguyễn Tri Phương và Hoàng Diệu.

 

Tuy chùa và tháp Báo Thiên không  c̣n trên bản đồ thành phố Hà Nội nhưng chứng tích lịch sử th́ vẫn rành rành ra đấy, 120 năm (1887-2007) đối với 1 đời người th́ là dài, nhưng đối với lịch sử th́ chẳng là bao lăm cả, dù vật đổi sao dời, dù mưu thâm  kế độc, thế nào rồi cũng t́m ra được sự thật sáng ngời.

 

Ôi! Một  mảnh đất của Tổ Quốc thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và máu đào của dân tộc !

 

Hoàng Nguyên Nhuận

ĐDTB, ngày 28/5/08 

 

Ghi chú:

 

Gia Minh đài Á Châu Tự Do NED (NED, t́nh báo quốc hội Mỹ), phỏng vấn ông Nguyễn Văn Báu, phó giám đốc Sở Tài Nguyên – Môi trường tỉnh Vĩnh Long, ngày 25/5/08 như sau: “….Họ đ̣i lại không đúng pháp luật nên không giải quyết; đất đó là quản lư ở thời kỳ cải tạo xă hội chủ nghĩa theo quyết định 111 nên không mở ra giải quyết nữa ….và Đất đai là sở hữu của nhà nước chứ không phải của cá nhân nào. Theo qui họach của nhà nước, nếu họ thấy không có nơi tu hành th́ nhà nước sẽ cấp cho nơi khác và hỗ trợ kinh phí để xây dựng. C̣n toàn bộ trường học và trung tâm giáo dưỡng th́ có rồi như nơi nuôi người già, trường trẻ khuyết tật. Mấy bà muốn lấy lại đất đó ngay tại thị xă để xây lên nhà thờ, mà ở Vĩnh Long ba bốn nhà thờ rồi, và đại chủng viện, tiểu chủng viện mà công giáo có bao nhiêu người đâu.”, xin đọc dưới đây tuy chưa trọn ư, nếu bạn muốn nghe lại trọn lời theo đúng pháp luật nhà nước Việt Nam “…Đất đai là sở hữu của nhà nước chứ không phải của cá nhân nào…”, đựoc ống phó giám đốc Nguyễn Văn Báu, mời bạn vào trang nhà Tiếng Quê Hương Radio vào ngày thứ Bảy 31/5/08

 

 

Ông Nguyễn Văn Báu, phó giám đốc Sở Tài Nguyên- Môi trường tỉnh Vĩnh Long đưa ra quan điểm của phía chính quyền về khu đất đang tranh chấp:

 

Chuyện đă giải quyết xong rồi theo quyết định của UBND tỉnh: không chấp nhận khiếu nại. Thứ hai nữa là ḍng đă kiện lên Bộ Xây dựng và Bộ không chấp nhận nên nay chúng tôi tiến hành xây dựng.

 

Họ đ̣i lại không đúng pháp luật nên không giải quyết; đất đó là quản lư ở thời kỳ cải tạo xă hội chủ nghĩa theo quyết định 111 nên không mở ra giải quyết nữa.

 

Họ nói nhà nước làm sai phải trả lại đất cho họ. Chúng tôi đă chứng minh là đúng v́ làm theo quyết định của quốc hội; như việc cải tạo công thương nghiệp, cải tạo nông nghiệp th́ không mở lại để giải quyết.

 

Mọi cơ sở giáo dục công hay tư thời điểm 75 phải do nhà nước quản lư; c̣n những chuyện nói 'nuôi trẻ mồ côi chống phá cách mạng' th́ tôi không biết.

 

Đây là một tổ chức xă hội th́ nhà nước quản lư.

 

Chúng tôi là người kế thừa nên không biết ǵ về chuyện nói đi nói lại…

 

Đất đai là sở hữu của nhà nước chứ không phải của cá nhân nào. Theo qui họach của nhà nước, nếu họ thấy không có nơi tu hành th́ nhà nước sẽ cấp cho nơi khác và hỗ trợ kinh phí để xây dựng. C̣n toàn bộ trường học và trung tâm giáo dưỡng th́ có rồi như nơi nuôi người già, trường trẻ khuyết tật. Mấy bà muốn lấy lại đất đó ngay tại thị xă để xây lên nhà thờ, mà ở Vĩnh Long ba bốn nhà thờ rồi, và đại chủng viện, tiểu chủng viện mà công giáo có bao nhiêu người đâu.



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend