TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

Tàu Constitution Mỹ Đến VN Năm 1845, Mở Đầu Thực Dân Pháp Đánh Chiếm Việt Nam


Flag of Cambodia   Flag 

 

 

 

<> QUỐC KỲ - QUỐC CA 

<> QUỐC KỲ VIỆT NAM

<> QUỐC KỲ-QUỐC HIỆU-QUỐC CA NCHXHCNVN  

 

 _________________________

 

 

Trân Chung Ngọc

 

Charlie Nguyễn 

Hoàng Linh Đỗ Mậu

 

Hoàng Nguyên Nhuận

 

  Nguyễn Mạnh Quang

 

 

 Giuse Phạm Hữu Tạo

 

 

Nguyễn Đắc Xuân

 

 

Nhân Tử Nguyễn Văn Thọ

 

 

Thân Hữu  

 

 

 

Báo Trong Nước & Hải Ngoại

  

 

 

Trang Nối Kết

 

 

 

 

 

 

 

 

Tin tức - Tài liệu - Lịch sử

Sự kiện Việt Nam - Thế giới 

 

 

Tin Thế Giới & Việt Nam

 

 

Cuộc Đời Cách Mạng Tổng Thống Hugo Chavez

 

 

Cuộc Đời Và Sư Nghiệp Tổng Thống Saddam Hussen

 

 

 

Hồ Chí Minh & Đảng CSVN

 

 

Tam Đại Việt Gian Ngô Đ́nh Điệm

 

 

Những Tài Liệu Và  Kiện Lịch Sử Cách Mạng Miền Nam 1/11/63

 

 

Những Siêu Điệp Viên LLVT

 

 

Sự Thật GHPGVNTN “Vơ Lan Ái”  Ăn  Phân T́nh Báo Mỹ NED

 

 

Hiễm Họa Giặc Áo Đen La Mă

 

 

Đại Thắng Mùa Xuân 30/4/75

 

 

“Lính Đánh Thuê” QĐVNCH

 

 

 Lột Mặt Nạ DBHB Của NED

 



 

Tàu Constitution của Hoa Kỳ mở đầu cuộc chiến tranh

thực dân Pháp đánh chiếm Việt Nam thời Nguyễn

 

  

    Sử sách đă nói nhiều đến chuyện quân viễn chinh Pháp bắt đầu nổ súng xâm lược Việt Nam tại Đà Nẵng vào ngày 1.9.1858. Sự thật th́ trước đó 13 năm (1845) một chiếc tàu Mỹ đă tạo điều kiện cho thủy quân Pháp đánh phá Việt Nam dữ dội rồi. Qua các nguồn tư liệu của triều Nguyễn, của các sử gia Pháp, Việt Nam và Mỹ, chúng tôi xin tŕnh bày tóm lược sự kiện lịch sử ấy như sau:    

   Trong một cuộc hành tŕnh đến vùng biển châu Á năm 1845, thuyền CONSTITUTION (thường gọi là Old Ironsides) của Hoa Kỳ (sử triều Nguyễn gọi là Hoa-Cân hay Ma-ly-can) cập bến Đà Nẵng. Thuyền trưởng là John Percival đến liên hệ với các quan lại phụ trách ở địa phương xin được tiếp xúc với triều đ́nh Việt Nam để đặt mối giao hảo. Được tin, vua Thiệu Trị ở Kinh cử ngay viên ngoại lang Nguyễn Long đi hỏa tốc vào Đà Nẵng hiệp cùng Kinh lịch thuộc viên ở tỉnh là Nguyễn Dụng Giai đến thăm hỏi, làm việc với Percival.

01

    

    Tin thuyền Mỹ vào Đà Nẵng đến tai giám mục Dominique Lefèbvre đang bị giam cầm ở ngục thất Huế. Giám mục liền viết một phong thư nhờ tín đồ Thiên chúa giáo là Nguyễn Văn Thất bí mật đem vào cho Percival yêu cầu người Mỹ can thiệp cho Giám mục được tự do. Người đem thư không may bị quân của Triều Nguyễn bắt được. Với tội “ngầm thông tin tức với thuyền nước ngoài. Thất bị chém bêu đầu và rêu rao khắp nơi cho mọi người biết”. Thông tin này đến tai thuyền trưởng Percival. V́ ḷng trung thành với phương Tây và đạo Thiên chúa, Percival đă thực hiện một hành vi thô bạo trong lúc ngoại giao. Y đă dùng vũ lực bắt tất cả các quan lại Việt Nam đang giao thiệp với y xuống tàu làm con tin. Y bảo chỉ thả những người này sau khi được tin Giám mục Lefèbvre đă ra khỏi ngục thất.

    Vua Thiệu Trị cho rằng Percival đă xúc phạm đến quốc thể Việt Nam. Ông nhất quyết không thực hiện sự đổi chác do người Mỹ này đưa ra. Tinh thần cấm đạo Thiên chúa, chủ trương “bịt cửa quan, cấm cửa cảng” của nhà vua thêm một lần được củng cố.

    Biết không thể khuất phục được nhà nước Việt Nam bằng “con tin”, Percival sau một vài tuần khiêu khích ở Đà Nẵng đă ra lệnh thả các “con tin” và nhổ neo ra đi.

    Sau thời điểm đó, vua Thiệu Trị cho rằng để Giám mục Lefèbvre trong tù c̣n nguy hiểm hơn là trả tự do cho ông, nhà vua cho phóng thích Lefèbvre và buộc nhà truyền giáo này phải đi Singapore. Lefèbvre rời Việt Nam được ít lâu rồi lại bí mật trở lại tiếp tục công việc giảng đạo mở rộng nước Chúa của ông [1].

    C̣n Ngoại lang Nguyễn Long và Kinh lịch Nguyễn Dụng Giai về triều th́ bị vua Thiệu Trị khiển trách là thụ động: “bị người Ma-ly-can dọa nạt sao không biết chống cự?”. Hai ông đều bị cách lưu.

    Rời Đà Nẵng mà không cứu được người đồng chủng, Percival rất ức. Y đón tàu của hải quân Pháp ngoài khơi kích động các tướng tá Pháp rằng “Giám mục Lefèbvre và người theo đạo Thiên chúa đang bị triều đ́nh Huế bách hại hăy mau chân vào cứu!”. Người đứng đầu lực lượng hải quân Pháp ở biển Đông lúc ấy là đại tá Cécille.

    Nhờ Hiệp ước Nam Kinh (1842), Anh quốc chiếm được Hồng Kông và mở năm cửa cảng. Pháp cũng nhận được các mối lợi tương tự qua Hiệp ước Hoàng Phố (1844), ngoài ra c̣n được Trung Hoa hứa cho tự do truyền đạo. Các nhà truyền giáo nhân đó nghĩ đến việc thúc đẩy các lực lượng quân đội Pháp can thiệp vào Việt Nam để có những đặc nhượng tương tự.

    Trong lúc hải quân Pháp đang t́m một cái cớ để gây hấn với triều đ́nh Huế th́ họ gặp Percival. Hải quân Pháp vớ ngay cái lư do Việt Nam đang bách hại người Tây phương và con chiên Thiên chúa giáo, họ liền tràn vào để cứu người đồng chủng và yêu cầu triều đ́nh Huế thực thi chính sách tự do truyền đạo.

    Đầu năm 1847, trung tá de Lapièrre thay thế đại tá Cécille. De Lapièrre sai trung tá Rigault de Genouilly với một lá tối hậu thư viết cho vua Thiệu Trị. Lapièrre cho tàu chiến Gloire chạy theo sau tàu của Rigault. Nội dung lá thư trách cứ nhà nước Việt Nam rất nặng nề và đ̣i Việt Nam phải cho phép tự do giảng đạo Thiên chúa giáo như ở Trung Hoa. Quan tỉnh Quảng Nam ghi việc tâu lên. Vua Thiệu Trị sai tả thị lang bộ Lễ Lư Văn Phức vào ngay Đà Nẵng hiệp đồng cùng với tuần phủ Nguyễn Đ́nh Tân, lănh binh Nguyễn Đức Chung gặp hải quân Pháp, định ngày tiếp xúc.

    Đến ngày hội thương, đại tá de Lapièrre (nhà Nguyễn gọi là Lạp-biệt-nhĩ) dẫn  một đoàn “đồ đảng”, kẻ đeo gươm, người cầm súng đi thẳng vào công quán Việt Nam, quân hầu Việt Nam ngăn lại không cho vào. Chúng trao cho Lư Văn Phức một lá thư. V́ biết lá thư ấy xúc phạm đến quốc thể, Phức không dám nhận. Lạp-biệt-nhĩ quát tháo đe dọa, đặt lá thư trên ghế rồi bỏ đi.

    Lư Văn Phức sợ hăi chạy về cấp báo với Triều đ́nh. Vua Thiệu Trị khiển trách Phức đă “làm mất quốc thể” bắt giải chức, đóng gông, đem giam vào Tả đăi lâu, giao cho đ́nh thần nghỉ xử. Khi Lư Văn Phức đi Huế, bọn hải quân Pháp tha hồ lên đất liền tiếp xúc với những người có đạo ở Đà Nẵng. Có 5 chiếc thuyền Việt Nam chuẩn bị đi miền Nam là Kim Ung, Phấn  Bằng, Linh Phượng, Thọ Hạc, Vân Bằng c̣n đậu ở vũng Trà Sơn, thủy quân Pháp tưởng đó là những tàu chiến chuẩn bị tiến công tàu Pháp, thủy quân Pháp nổ súng tiến đánh các tàu Việt Nam. Các tàu Việt Nam bắn lại và các súng lớn trên các đồn ải chung quanh cảng Đà Nẵng trút đạn lên tàu hải quân Pháp. Sự kiện đó xảy ra vào ngày 14-4-1847. Gây tội ác xong, sáng ngày hôm sau de Lapièrre và Rigault de Genouilly cho hai chiếc tàu nhổ neo rời Đà Nẵng. Sự kiện này làm cho triều đ́nh vua Thiệu Trị rất đau đầu. Thủ phạm châm ng̣i làm bùng nổ cuộc chiến tranh Pháp Việt là một người Mỹ - John Percival. Được tin Percival gây hấn ở Việt Nam, Tổng thống Mỹ James Knox Polk (nhiệm kỳ 1845-1849) rất phẩn nộ. Percival không những không hoàn thành được nhiệm vụ t́m hiểu mà c̣n làm cho triều đ́nh Việt Nam bất b́nh. Sử nhà Nguyễn cho biết, đầu năm Tự Đức thứ 3 (1850):

    Sứ nước Ma-ly-căn ở Tây Dương là Ba-ly-chi (không rơ tên tiếng Anh) chở một thuyền đến biển Đà Nẵng mang thư của nước ấy đến tạ lỗi, xin thông thương. Trong thư nói: Bốn năm trước thuyền nước ấy đến nước ta lên bờ giết người, vua nước ấy (tức Tổng thống Mỹ) đă đem trưởng thuyền làm tội rồi; nay mong bỏ hết oán cũ đi, cho được thông thương ḥa hảo” (Thực lục tập XXVII, tr.215).

    Tài liệu lịch sử của Mỹ cho biết người xin lỗi triều đ́nh Việt Nam là Tổng thống Zachary Taylor (nhiệm kỳ 1849-1850). Lời xin lỗi của Tổng thống Mỹ không lay chuyển được tinh thần cảnh giác của vua quan nhà Nguyễn. Bởi thế, vua Tự Đức nối nghiệp vua cha Thiệu Trị đă sai Tổng đốc Quảng Nam là Tôn Thất Bật và án sát Ngô Bá Hy (do Hoàng Văn Nghị làm thông ngôn) t́m cách từ chối không nhận thư xin lỗi của Mỹ. Ba-ly-chi khẩn thiết nói: “Nếu không đề đạt được lá quốc thư này lên Hoàng đế Việt Nam th́ thuyền ông không dám trở về”. Tôn Thất Bật miễn cưỡng phải nhận thư từ chối mọi việc giao hảo khác. Ba-ly-chi xin đi tham quan núi Ngũ Hành rồi quay thuyền về.

    Trong thời gian lưu lại cảng Đà Nẵng, một thủy thủ tàu Constitution tên là William Cook  qua đời, hạm trưởng John Percival, xin phép quan trấn thủ thành Đà Nẵng chôn cất dưới chân Núi Khỉ nằm trong rặng Sơn Chà. Sự kiện ấy được ông George Thomas, thợ mộc trên USS Constitution ghi lại trong nhật kư của ông “William Cook qua đời và được chôn trên bán đảo với tất cả những nghi lễ cần thiết. Cờ trên chiến hạm hạ xuống nửa cột để tang cho thủy thủ Cook. Đêm xuống, nhiều tàu lớn [Việt Nam] thả neo chung quanh chiến hạm Constitution nhưng không quá gần, để có thể đổ bộ sang Constitution. Hạm trưởng John Percival trước khi rời cảng đă tặng cho các tu sĩ Phật Giáo tại địa phương 2 Mỹ kim để lo chăm sóc phần mộ của thủy thủ Cook”. (theo Trần Trung Sáng, NguoiVietBoston.com). Có thể xem William Cook  là người lính Mỹ đầu tiên chết ở Việt Nam [2].

    Việc tàu Constitution đến cảng Đà Nẵng năm 1845 là một sự kiện mở đầu cho trang sử triều Nguyễn đương đầu với đạo Thiên chúa và thực dân phương Tây. V́ thế mới đây (2007) có dịp sang Boston (Massachusetts, Hoa Kỳ) tôi đă đến t́m hiểu thêm về con tàu gây hấn “lịch sử” Constitution nầy (c̣n gọi là Old Ironsides).

     Bến tàu Constitution trong khu vực Công viên Lịch sử quốc gia Boston (Boston National Historical Park). Đấy là một chiếc tàu với ba cái cột buồm cao ngất. Tôi không tưởng tượng được chiếc tàu đă gây hấn ở Đà Nẵng năm 1845 lại lớn đến vậy.

     

02
Trước tàu Constitution ở Boston. Ảnh NBC

     Theo tài liệu trưng bày trong nhà Bảo tàng, chiến hạm được đóng vào năm 1794 tại Boston và được Quốc hội Hoa Kỳ ra quyết định hạ thủy vào năm 1798, đích thân chính Tổng thống Mỹ phất cờ ra lệnh cho tàu hạ thủy lần đầu tiên. Vơ tàu bằng sắt dày rất vững chắc, thành tàu mở nhiều cửa để đặt súng đại bác v́ thế tàu Constitution c̣n có tên Tàu thành sắt cổ  (Old Ironsides). Các cột buồm tàu Constitution là các cây gỗ cứng rắn chắc được chọn từ khắp nước Mỹ. Trên tàu đặt 54 khẩu đại bác. Constitution là “thủy tổ” của hạm đội Mỹ trên các đại dương ngày nay. .

     

03
Tổng thống Mỹ trong ngày hạ thủy tàu Constitution (Old Ironsides).
Ảnh TL của Bảo tàng Hoa Kỳ.

    Là một người đă dày dạn kháng chiến, có dịp tham quan tàu bè nhiều nơi ở Việt Nam và thế giới đầu thế kỷ XXI, mà lần đầu tiên tận mắt thấy Constitution tôi vẫn hết sức kinh ngạc. Thế mà 162 năm trước (1845-2007) thủy quân triều Nguyễn nhỏ bé dám đánh nhau với tàu Constitution  th́ quả thực quân đội ta lúc ấy cũng đă anh hùng rồi. Bảo tàng lịch sử Việt Nam thế kỷ XIX không thể thiếu h́nh ảnh tàu Constitution.

      Sự kiện tàu Constitution đến cảng Đà Nẵng năm 1845 không phải là một sự kiện lịch sử lớn. Tuy nhiên nó đă bộc lộ cái tính chất đích thực của đối phương mà cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước suốt 130 năm từ cuối đời vua Thiệu Trị cho đến ngày Việt Nam ḥan ṭan được giải phóng (1845-1975) phải đương đầu. Cái tính chất đó là: Đạo Thiên chúa và thực dân đế quốc phương Tây dựa vào nhau để bành trướng ở Việt Nam. Nếu không nghiên cứu kỹ vấn đề nầy th́ không thể giải thích được một cách đúng đắn việc mất nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Rất tiếc là giới sử học Việt Nam  cho đến nay vẫn c̣n thấy “lấn cấn” khi đề cập đến đề tài nầy. Bao giờ th́ giới sử học Việt Nam mới trả được món nợ nầy đối với dân tộc Việt Nam? 

 

Nguyễn Đắc Xuân

Gác Thọ Lộc – Tháng 9/08

giaodiemonline, NDVN, ngày 24/10/08

 

Chú thích

    [1] Giám mục Lefèbre cũng là người giới thiệu Trường Vĩnh Kư vào làm việc cho Pháp: “Tháng 12-1859 Jauréguiberry trở vào nội thành (Sài G̣n) mở rộng diện chiếm đóng ra Chợ Lớn. Nó thiếu một thông ngôn và cậy Giám mục Lefèbre t́m. Ông nầy chỉ Trương Vĩnh Kư. Trương Vĩnh Kư đưa tay’ (Nguyễn Văn Trấn, Trương Vĩnh Kư con người và sự thật, Tp HCM 1993, trang 17)

    [2] Theo Trần Trung Sáng, (NguoiVietBoston.com). Mới gần đây một toán chuyên viên và cựu chiến binh Hoa Kỳ đi t́m lại dấu tích của Người Lính Mỹ Đầu Tiên Chôn Trên Đất Việt Nam.

Tài liệu tham khảo :

-VietNam, The Valor and the Sorrow ( Việt Nam dũng cảm và xót đau

 -Đại Nam Thực Lục CB, các tập XXV, XXVI, XXVII  của QSQ Triều Nguyễn,

-Việt Nam Sử Lược  của Trần Trọng Kim,

 -Ḥang Việt Giáp Tư Niên Biểu của Nguyễn bá Trác,

 -Từ điển Bách khoa Britannica 2002 (Đĩa CD)

-Quốc Triều Chính Biên

 -“Đà Nẵng, nơi an nghỉ của người lính Mỹ đầu tiên” của Trần Trung Đạo, trích  NguoiVietBoston.com 

-Web : http://www.ussconstitution.navy.mil/

 - Tài liệu điền dă ở Boston (Massachusetts)



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend