TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN TRONG NƯỚC VÀ HẢI NGOẠI QUYẾT TÂM 
CÙNG QUÂN ĐỘINHÀ NƯỚC VIỆT NAM HOÀN THÀNH ƯỚC MƠ DÂN TỘC LÀ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN VĂN HÓA:
GIẢI HOẶC VÀ GIẢI TRỪ GIẶC ÁO ĐEN VATICAN, GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊAGIẶC TIN LÀNH

PHỤ LỤC: VỀ SỰ NGHIỆP VĂN HOÁ CỦA TRƯƠNG VĨNH KƯ: Nguyễn Sinh Duy


Flag of CambodiaĐược đăng ảnhFlag

 

QUỐC KỲ VIỆT NAM: Có những người Việt, v́ lư do nào đó, nói đến Quốc Kỳ Việt Nam, cờ đỏ sao vàng gọi là lá cờ máu. Tôi không hiểu họ muốn ǵ? Chắc là qua hận thù bởi thua chạy, mất quyền lợi và nhất là ‘đặc ân’ làm bù nh́n cho Mỹ....click đọc thêm: QUỐC KỲ-QUỐC HIỆU-QUỐC CA Cờ Đỏ Sao Vàng – Cờ Vàng Ba Que

 

Cờ Tam Vị Nhất Thể

Chúa Cha – Chúa Con – Chúa Thánh Thần

 

BÀN VỀ “CỜ BA QUE” TREO DƯỚI "ĐÍT" CỜ MỸ Ở IRAQ: Trên mạng www.cva646566. .h́nh cờ vàng ba sọc “cờ ba que” treo dưới “đít” cờ Mỹ. Và đứng phía dưới là Đại Úy Quân Lực Mỹ Michael Đỗ. Một số người thấy h́nh ấy đă hồ hỡi khoe cờ vàng ngăo nghễ tung bay. Có phải như vậy không? Có thật như vậy không?....

 

HỒ CHÍ MINH: CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH RUỘNG ĐẤT  Cha già Hồ Chí Minh chỉ đạo kháng chiến và chính sách quân sự đặt biệt Chính Sách Cải Cách Ruộng Đất ngay trong vùng tự do, đă được giải phóng đă làm rung chuyển mọi hoạt động trong công cuộc kháng chiến, như Nguyễn Trăi viết mật trên lá cây “Lê Lợi vi Quân, Nguyễn Trăi vi Thần” của thế kỷ 20. Hồ Chí Minh và Việt Minh Cộng Sản Đảng đă khơi dậy tinh thần và lực lượng chiến đấu của quân đội ngay trong chiến hào ở Điện Biên Phủ, mỗi khi có thư, hoặc biết tin nhà được chia ruộng là anh em sung sướng, khoe nhau, vui mừng đến rơi nước mắt…

 

 

Vào Google “LÊ DUẨN” bạn sẽ đọc

mấy trăm bài và h́nh “cha già Lê Duẫn”

 

TUYỂN TẬP CHA GIÀ LÊ DUẨN I &  LÊ DUẨN II:   Là đảng viên thuộc lớp đầu của Đảng, đồng chí Lê Duẩn, thường được gọi bằng cái tên Anh Ba, là một trong những học tṛ xuất sắc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, là một nhà lănh đạo lỗi lạc, một nhà chiến lược kiệt xuất, một trí tuệ lớn của cách mạng trong thế kỷ XX....

 

Vào Google “LÊ ĐỨC THỌ” bạn sẽ đọc

mấy trăm bài và h́nh “cha già Lê Đức Thọ”

 

Những Mẩu Chuyện Bên Lề Hội Nghị Paris   Chưa bao giờ người ta thấy cố vấn Lê Đức Thọ nổi nóng như buổi sáng hôm đó. Ông trút hàng loạt những từ như "lừa dối", "ngu xuẩn", "tráo trở", "lật lọng"… lên đầu ông Kissinger, khiến ông này không nói được ǵ cả. Măi sau ông ta mới nhỏ nhẹ đề nghị cố vấn Lê Đức Thọ hăy nói khe khẽ thôi, không các nhà báo bên ngoài nghe thấy lại đưa tin là ông đă mắng người Mỹ. Nhưng ông Lê Đức Thọ vẫn không buông tha: “Đó là tôi chỉ mới nói một phần, chứ c̣n các nhà báo họ c̣n dùng nhiều từ nặng hơn nữa kia!”.

 

VỀ ĐỊNH HƯỚNG XĂ HỘI CHỦ NGHĨA  Theo Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành T.Ư Đảng Đỗ Mười, ngày nay, có không ít người dao động, phai nhạt lư tưởng cách mạng, với nhiều dạng biểu hiện khác nhau: có người ngượng ngùng khi nói "chủ nghĩa xă hội" hoặc khi nói "định hướng xă hội chủ nghĩa; có người nói một đằng làm một nẻo; thậm chí có người biện hộ, ca ngợi một chiều chủ nghĩa tư bản, trong khi phản bác, bôi nhọ và gieo rắc nghi ngờ về chủ nghĩa xă hội... Nguyên nhân dẫn đến sự dao động này có nhiều và rất phức tạp.....

 

TẠ TỐN BẠCH MAO THỦ TƯỚNG VƠ VĂN KIỆT …Tôi không ngờ, Ngài Thủ tướng Vơ Văn Kiệt dám làm qua mặt Đảng và nhất là Ngài vi phạm nguyên tắc sơ đẳng hành chánh, mà Ngài đứng đầu ngành Hành Chánh Nhà Nước. Tôi (NQT), chỉ ngờ thôi, có lẻ Ngài đă cấu kết ngoại bang, không thể nào tin được. Vào năm 1993?, sau nhiều lần Ngài công du Âu châu về. Hôm đó bốn anh em chúng tôi trong uỷ ban đặt tên đường thành phố Hồ Chí Minh đang làm việc, th́ có anh Công Văn của Ngài Thủ tướng đưa vào mănh giấy lộn nhỏ, và nói rằng “ Thủ tướng yêu cầu các đồng chí phải đổi tên đường liệt sĩ cách mạng Thái Văn Lung thành đường tên Alexandre De Rhodes (cố đạo gián điệp)  gấp …Chúng tôi hỏi, như thế đồng chí có Văn thư hay Công văn của Thủ tướng không? để chúng tôi dễ dàng hơn…, xin lỗi các đồng chí, không có ạ! chỉ có mănh giấy này thôi, mong các đồng chí thi hành….Chúng tôi  quá ngao ngán “Ông nội chúng tôi có sống lại không dám phản đối Ngài Vơ Văn Kiệt và thi hành”…. 

 

Tin tức - Tài liệu - Lịch sử

Sự kiện Việt Nam - Thế giới 

 

Tin Thế Giới & Việt Nam

 

Cuộc Đời Cách Mạng Tổng Thống Hugo Chavez 

Cuộc Đời Và Sư Nghiệp Tổng Thống Saddam Hussen

Hồ Chí Minh & Đảng CSVN

Tam Đại Việt Gian Ngô Đ́nh Điệm

Những Tài Liệu Và  Kiện Lịch Sử Cách Mạng Miền Nam 1/11/63

Những Siêu Điệp Viên LLVT

Sự Thật GHPGVNTN “Vơ Lan Ái”  Ăn  Phân T́nh Báo Mỹ NED

Hiễm Họa Giặc Áo Đen La Mă

Đại Thắng Mùa Xuân 30/4/75

“Lính Đánh Thuê” QĐVNCH

Lột Mặt Nạ DBHB Của NED  

 

Lê Hồng Phong

Hoàng Linh Đỗ Mậu

Hoàng Nguyên Nhuận

Trần Chung Ngọc  

Giuse Phạm Hữu Tạo 

Nguyễn Mạnh Quang

Charlie Nguyễn

Nguyễn Đắc Xuân

Nhân Tử Nguyễn Văn Thọ

 

Thân Hữu  

 

Báo Trong Nước & Hải Ngoại

 

Trang Nối Kết

 

 

Websites trong nước

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Websites hải ngoại

 

 

 

 

Tin tức - Sự kiện - Tôn giáo Thế giới & Viet nam

 

* VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC

Trong khi đó, Dương Nguyệt Ánh đă trả lời mau lẹ và nhấn mạnh: “Tôi không ở phía hành quân (nghĩa là tôi không đích thân đi ném bom này), chúng tôi không quan ngại đến sự tử vong của con người.”  (“I’m not on the operation side,” she says quickly, not missing a beat. “We don’t deal with human fatality.”)…

 

C̣n tại sao lại đi vào ngành chế tạo vũ khí? Bởi v́ tôi muốn phục vụ cho nền an ninh quốc pḥng Hoa Kỳ. Là một người tỵ nạn chiến tranh, tôi không bao giờ quên được những người chiến sĩ Hoa Kỳ và VNCH đă từng bảo vệ cho tôi có một cuộc sống an toàn...

 

* Những Bạo Chúa, 100 Tên Chuyên Quyền Và Độc Tài Ác Nhất Trong Lịch Sử  

 

Bush and Blair, cartoon    Cuốn sách Những Bạo Chúa, 100 Tên Chuyên Quyền và Độc Tài Ác Nhất Trong Lịch Sử (Tyrants, History’s 100 Most Evil Despots and Dictators), phải liệt kê một số Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Anh là những Tội Phạm Chiến Tranh, cũng là Những Bạo Chúa, 100 Tên Chuyên Quyền và Độc Tài Ác Nhất Trong Lịch Sử, phải bị treo cổ sau mỗi cuộc chiến tranh, đă được Noam Chomsky, một học giả lừng danh của Mỹ, Giáo sư Viện Kỹ Thuật Massachusetts(M.I.T.) viết: “Nếu những luật của Nuremberg ( ṭa án xử tội phạm chiến tranh ) được áp dụng th́ sau mỗi cuộc chiến tranh, mọi tổng thống Hoa Kỳ đều đă phải bị treo cổ.” (If the Nuremberg laws were applied, then every post-war American president would have been hanged)....

 

 * MẶT TRẬN GIẢI PHÓNG MIỀN NAM

Trước tháng Tư 1975, nhiều người nghe nói đến Việt Cộng hay Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam rất ớn. Có chúng tôi trong đó!

 

     Bởi v́ nói đến Việt Cộng, MTGP/MN lúc đó là nói đến những ǵ gớm ghiếc, ghê tởm vô cùng. Đến nỗi ngoài này, có một tác giả bị báo chí “quốc gia” tấn công rách như cái mền, v́ dám viết về quân đội hào hùng say sưa và hăm hiếp...Cho nên v́ khác chiến tuyến nên VC hay MTGP/MN đều là xấu, và Việt Nam Cộng Ḥa (VNCH), nhất là quân lực th́ khỏi chê. Binh hùng, tướng mạnh, nói đến những ǵ không tốt hay sai quấy là phản tuyên truyền phá hoại của địch.... 

 

* Nông Dân Việt Xuất Cảnh Làm Chuyên Gia

Giáo sư Vơ Ṭng Xuân và một nông dân của làng Mange Bureh 

    Táo bạo và lăng mạn, nhưng là câu chuyện hoàn toàn thực tế về chương tŕnh đưa nông dân đầu trần, chân đất từ miền Tây Nam Bộ sang châu Phi dạy người dân ở đây trồng lúa....

 

Dự kiến, các chuyên gia sẽ thử nghiệm 50 giống lúa cao sản và 10 giống lúa chất lượng cao mang từ ĐBSCL qua. Sẽ có một hội đồng giống tại Rokupr xem xét và đồng t́nh th́ mới nhân rộng ra cho toàn vùng. Các nông dân châu Phi giúp việc tỏ ra khá lạ lẫm với các quy tŕnh làm ruộng hết sức chuyên nghiệp của dân Việt Nam. Và họ cũng chưa h́nh dung ra mấy khi nghe các chuyên gia xứ Việt khoe sẽ biểu diễn nuôi cá, nuôi tôm trong ruộng lúa. Thật là một điều không tưởng với một xứ sở c̣n nghèo đói, lạc hậu như Sierra Leone...  đọc tiếp 

 

* Chùa Bái Đính - Khu Chùa Lớn Nhất Việt Nam

 

    Đây là một khu chùa lớn nhất Việt Nam, đang được xây dựng, dự kiến đến năm 2010 sẽ hoàn thành để kỷ niệm 1.000 năm Vua Lư Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng long (1010 – 2010)....

Xem h́nh  Chủ tich Quốc hội và phu nhân Nguyễn Phú Trọng

Trước nhà Đinh, ở Ninh B́nh đă có nhiều chùa cổ, có chùa đă được xây dựng từ trước thời Hai Bà Trưng. Trải qua các triều đại, cho đến bây giờ, Phật  giáo ở Ninh B́nh vẫn được phát triển và nhiều chùa đang được xây dựng lại. V́ vậy, việc xây dựng một ngôi chùa lớn nhất Việt Nam ở Ninh B́nh là điều có ư nghĩa rất lớn.

 

*

LM.Nguyễn Văn Hùng

Việt Tân Và Âm Mưu Dùng Lao Động Việt Ở Đài Loan Để Chống Phá Tổ Quốc ...Nhiều nhân chứng cho biết, Việt Tân - thông qua Văn pḥng Trợ giúp pháp lư và cô dâu Việt Nam (VMWBO) tại Đài Loan, đă tuyển mộ được một số công nhân, “cô dâu” Việt tại Đài Loan và dùng họ như những “nhân chứng sống” để tuyên truyền, xuyên tạc, chống lại Nhà nước Việt Nam....

 

Văn pḥng Trợ giúp pháp lư và cô dâu Việt Nam” (thường được gọi là Vietnamese Migrant Workers and Brides Office - VMWBO), địa chỉ đặt tại 116 đường Chung-Hwa, thành phố Bade, quận Taoyuan, Đài Loan, điện thoại số 886-3-217-0468....  

 

* TRANG CHÍNH ĐÔNG DƯƠNG THỜI BÁO THÁNG 9 - 2007

 

 

 

 

 

   

VỀ SỰ NGHIỆP VĂN HOÁ CỦA TRƯƠNG VĨNH KƯ

(Tạp chí Xưa & Nay số 4 tháng 7 - 1994)

 

Nguyễn Sinh Duy

 

Trương Vĩnh Kư đă sống đời chính trị trong thời gian 28 năm và làm học thuật hơn 30 năm [1]. Những dấu chân cánh chim bằng của ông c̣n in đậm trên mảnh đất quê hương cũng như trong giấy trắng mực đen. Nhiệm vụ của người công dân Việt Nam đi sau ông phải làm cho được cái việc gạn đục khơi trong, điều chính ông hằng mong mỏi:  

 

Cuốn sổ b́nh sanh công với tội,

T́m nơi thẩm phán để thừa khai.

 

Cuộc đời chính trị của Trương Vĩnh Kư, qua sử sách của Pháp cũng như của Việt Nam, đă cho thấy một cách quá tỏ tường, thiết tưởng không cần phải b́nh luận ǵ thêm, v́ chúng ta có thể b́nh tâm t́m kiếm một tấm huy chương nào của dân tộc trên ngực ông, nhưng tuyệt nhiên không hề thấy.

 

Nếu có ai đó cố t́nh bào chữa biện hộ, chúng tôi dám quyết rằng chỉ làm cái việc vạch áo cho người xem lưng mà thôi. Nguyên lư "danh chánh ngôn thuận" chắc chắn sẽ được ứng dụng hùng hồn, hiệu quả hơn lúc nào hết. V́ chính đương sự Trương Vĩnh Kư đă kêu gọi : "Xin hăy thương tôi, ít ra những bạn hữu của tôi" [2]. Một tâm hồn thanh thản, một lương tâm yên b́nh không thể van nài t́nh thương như thế !

 

Thật lấy làm lạ khi thấy có nhà soạn giả nhân danh phương pháp nghiên cứu khoa học chỉ đưa ra những tư liệu, trang viết để chứng minh rằng Trương Vĩnh Kư có công rất lớn trên địa hạt văn hoá. Nghiên cứu khoa học đ̣i hỏi tính vô tư, khách quan. Công lao văn hoá chỗ nào, mức độ đến đâu, và tội lỗi văn hoá chỗ nào, mức độ đến đâu. Cuốn sổ b́nh sanh công với tội !

 

Khi trưng dẫn những tư liệu với độc giả, nhà nghiên cứu không làm đầy đủ tính vô tư nghiêm túc của khoa học, tức là đă tự ḿnh ngụy tín. Tại sao những vần thơ có tính chất ác độc, phỉ báng và phủ nhận các nghĩa dân nghĩa sĩ Nam kỳ như Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Thiên Hộ Dương, Phan Công Ṭng, Thủ khoa Huân v.v... đă hy sinh thân mạng và cả sự nghiệp cho sự mất c̣n của quê hương, xứ sở trước ngoại xâm, mà Trương Vĩnh Kư đă công bố trên Thông Loại Khoá Tŕnh do ông chủ trương, lại được nhà nghiên cứu làm ngơ bỏ qua trong khi có dẫn, đề cập đến số tạp chí này ? Bài thơ ác tâm ác khẩu đó như sau :

 

Tân trào nhân chánh ca

           

                     Trách ai khuấy rối ngày xưa

                     Căi trời mấy lúc đặng chưa mà ḥng

                     Làm cho vợ lại xa chồng

                     Làm cho dân chúng mắc ṿng hàm oan

                     Làm cho sự nghiệp điêu tàn

                     Làm cho lê thứ bùn than trăm phần

                     Làm cho làng xóm phân vân

                     Làm cho thiên hạ phong trần bấy lâu

                     Bề trên vẫn thật không cầu

                     Giả danh trung nghĩa làm sầu cho dân

                     Trên c̣n hoà nghị giao lân

                     Sá chi ḿnh phận thần dân tài ǵ

                     Làm cho tróc vảy trầy vi

                     Làm cho trăm họ lưu ly khốn nàn

                     Làm cho điền địa tan hoang

                     Làm cho người khóc người than thảm sầu

                     Thương thay làng xóm đâu đâu

                     Khác nào sâu nọ làm rầu cho canh

                     Bất nhơn ḷng thật chẳng lành

                     Dốc t́nh cầu lợi cầu danh hại người

                     Bạc một sao xứng vàng mười

                     Trứng đem gieo đá nực cười cho ai

                     Nói ngay nhiều kẻ trái tai

                     Xôn xao cũng gọi ḿnh trai anh hùng

                     Những trang vi chánh vi tùng

                     Hư trương thanh thế vẫy vùng xong chưa

                     Từ đây sắp tới xin chừa

                     Tầm vông mà chống sao vừa Sácbô

                     Gạo cân sao lại lúa bồ

                     Chén chung sao lại ví tô con rồng

                     Chi bằng giữ việc tang nông

                     Ngư, tiều, canh, độc, noi trong nghiệp hằng...

 

(Miscellanées - mai, 1889, số 1, trang 14)

 

Đó là mấy đoạn trong bài thơ lục bát trường thiên. C̣n có bao nhiêu công tŕnh "văn hoá" như trên chưa được phanh phui ra trước công luận ? Tiếc rằng chúng ta thiếu hoàn cảnh và điều kiện thuận lợi để thâm nhập thấu đáo mà xét công lao văn hoá đích thực của học giả họ Trương. Thế nhưng, chẳng cần mất công t́m ṭi nội dung những trước tác của ông, chỉ qua lá thư viết bằng Pháp văn đề ngày 12-11-1882 Trương Vĩnh Kư gửi cho các nghị viên Hội đồng quản hạt, họ Trương cũng đă nói huỵch toẹt chủ đích làm văn hoá của ḿnh. Lá thư này được đánh số thứ tự 22 trong số 52 văn kiện nguyên bản gốc viết tay của Trương Vĩnh Kư gởi các cấp chính quyền khác nhau của Pháp tại Nam kỳ cũng như Soái phủ Nam kỳ thư từ qua lại với ông. Thư đề ngày 12-11-1882 có đoạn nội dung như sau : "Làm công tác này (tức công tác in sách), ư định của tôi là chứng tỏ cho các ông thấy trong số 13 tác phẩm do tôi ấn hành cho đến ngày hôm nay, tôi không bao giờ đi lệch mục đích chính và trực tiếp mà tôi đă đề nghị và trước đây tôi đă có dịp tŕnh bày cho nhà nước cũng như Ủy ban cứu xét các tác phẩm của tôi. Mục đích này là sự biến cải và đồng hoá dân tộc An Nam (Xem phần Phụ lục của Phạm Long Điền)

 

"Nhà học giả phải có một quê hương". Lư vô nhị thị. Lẽ thật và lư đúng không thể có hai. Ở đây, qua những vần thơ trên kia và những ḍng thủ thư này, nếu bảo rằng Trương Vĩnh Kư có công văn hoá với dân tộc, đất nước th́ hoá ra hành động của những Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Thiên Hộ Dương, Hồ Huân Nghiệp, Thủ Khoa Huân cùng hàng vạn nghĩa dân nghĩa sĩ vô danh khác là sai quấy, tà vạy ?

 

Gốc thiệt ṛng dân ấp dân lân, mến nghĩa làm quân chiêu mộ...

Ngoài cật một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu bầu ng̣i;

Trong tay một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu nón gơ.

Bởi nghĩ rằng :

Tấc đất ngọn rau ơn chúa, vun trồng cho nước nhà ta

Bát cơm manh áo của đời, mắc mớ chi ông cha nó.

 

Cụ Nguyễn Đ́nh Chiểu ơi ! Ngày nay người ta quờ quạng đánh lẫn trắng đen, xáo lộn cả chính tà : Nam đổi làm Tây, chính lại tà. Lời thơ cụ viết cách nay một thế kỷ có hơn, phải chăng là lời tiên tri ứng nghiệm?! Tội cho anh linh các nghĩa dân nghĩa sĩ Nam kỳ! Không lẽ mười mấy năm lăn lộn trong chốn đầu tên mũi đạn, cuối cùng trương cổ chịu chém chỉ v́ một mục đích tối thượng đánh đuổi ngoại xâm giành chủ quyền lại cho quê hương xứ sở, lại được dành cho phần thưởng quư báu của người học giả nghiên cứu ngày nay với sự đánh giá : Trương Vĩnh Kư có công văn hoá ! Công ở chỗ nào, mức độ đến đâu, tội văn hoá ở chỗ nào, mức độ đến đâu ?

 

Cuốn sổ b́nh sanh công với tội.

 

Trong sách "Cuốn sổ b́nh sanh của Trương Vĩnh Kư" do chúng tôi chấp bút, nhà xuất bản Nam Sơn Sài G̣n ấn hành năm 1974 tại miền Nam, tại chương kết chúng tôi có viết : "Chỗ đứng của Trương Vĩnh Kư, vẻ vang và đồ sộ không phải trên văn đàn dân tộc Việt Nam mà chính ở trong nền văn chương thuộc địa của người chính quốc và những ng̣i bút phục vụ quyền lợi thuộc địa (écrivain colonialiste - sđd, tr.101). Nếu đem so sánh các trước tác của Trương Vĩnh Kư với những công tŕnh của Aubaret, Silvestre, Luro, Vial, Schreiner, Landes... xem ra không khác nhau mấy, có khi c̣n hời hợt hơn. Việc Trương tiên sinh tham bác nhiều ngoại ngữ và viết đủ loại kiến thức là sở trường của riêng tiên sinh, nhưng "không phải kiến thức định đoạt giá trị mà chính là hành động của anh vậy".

 

Người nghiên cứu ngày nay có thể nại ra việc nhóm Minh Tân trong Nam kỳ vận động dựng tượng cho Trương Vĩnh Kư để củng cố ư kiến cho rằng nhân dân, nhất là phái duy tân trong Nam đă quyết giành Trương Vĩnh Kư về phía Việt Nam. Đó là sáng kiến của đốc phủ Gilbert Chiếu được nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Trung t́m hiểu và nêu ra. Nhưng xét chính sử, người đương thời với Trương Vĩnh Kư h́nh như đă không xem ông là công dân Việt Nam, dù trên lănh vực học thuật, văn hoá giáo dục. Đại Nam thực lục chính biên năm Tự Đức thứ 29 (1876) viết về chuyến đi Bắc kỳ năm Ất hợi của Trương Vĩnh Kư, chép :"Đốc học nước Pháp là Trương Vĩnh Kư người Gia Định từ Thanh Hoá đi Nam Định, Ninh B́nh du học về bác vật..." [3]

 

C̣n dân gian đương thời đă nh́n Trương Vĩnh Kư như thế nào ? Chúng tôi mạn phép tác giả Vũ Ngọc Khánh chép nguyên văn đoạn sách "Thơ văn trào phúng Việt Nam" của ông : (V́ khuôn khổ của tờ báo, chúng tôi (lời toà soạn tạp chí Xưa & Nay) xin phép không đăng đoạn trích trong sách của Vũ Ngọc Khánh viết về phản ứng của một số sĩ phu Bắc Hà đối với Trương Vĩnh Kư khi ra thăm Bắc kỳ - Mong thông cảm - Ban BT) [4].

 

Năm 1886, sau khi Pháp đánh chiếm kinh thành Huế, vua Hàm Nghi phải bôn đào, Pháp đưa bù nh́n Đồng Khánh lên ngôi và Paul Bert rấm Trương Vĩnh Kư vào Viện Cơ mật Nam triều ; mặc dù ông không xuất thân từ hàng quan lại khoa hoạn nhưng vẫn xúng xính bộ phẩm phục đại trào với đầy đủ hia, hốt, mũ cánh chuồn như ai. Cùng với Nguyễn Văn Tạo từ Saig̣n ra Huế, họ Trương vừa làm việc bên toà Khâm sứ Pháp ở hữu ngạn sông Hương, vừa kèm cạnh Đồng Khánh bên Kinh thành tả ngạn sông Hương. Hai ông tự xưng ḿnh là "ẩn sĩ". Nhân sĩ đất thần kinh có người làm hai câu thơ chữ Hán để giễu hai ông :

           

                     Gia Hội kiều đầu song ẩn sĩ

                     Đông Ba quách ngoại kỹ thanh lâu.

 

Có người diễn nôm :

           

                     Đầu cầu Gia Hội đôi tṛ núp

                     Ngoài cửa Đông Ba mấy mụ trùm.

 

"Đôi tṛ núp" là ám chỉ hai ông Kư - Tạo có nhà ở bên kia cầu Gia Hội ; "núp" là ư giễu chữ "ẩn sĩ" hai ông tự xưng. Đôi tṛ núp đối với mấy mụ trùm, nhân sĩ đất thần kinh năm 1886 quả có cái nh́n không khác các ông đồ ở Thăng Long năm 1876 [5]. Nh́n chung, trí thức Phú Xuân và đất ngh́n năm văn vật không phải không có cái nh́n thấu đáo về một con người trong một hoàn cảnh đau thương nhất của xứ sở.

 

Đó là những ư kiến của người đương thời Trương Vĩnh Kư chắc không thể lầm lạc, mơ hồ như cái nh́n của chúng ta ngày nay đă cách xa ông khá lâu...

 

o0o

 

"Cái ǵ thuộc về Trương tiên sinh đă thuộc về lịch sử cả rồi. Mà cái ǵ đă thuộc về lịch sử đều đáng quư cả". Không phải đến bây giờ mới phát sinh những đánh giá trái ngược nhau về nhân vật lịch sử văn hoá - họ Trương mà từ hơn 100 năm qua, những người đi trước cũng đă hao tốn bao nhiêu giấy mực.

 

Có một điều, dù chính kiến khác nhau, ai nấy cùng biểu đồng t́nh cho rằng : Trương Vĩnh Kư là một tài năng của đất nước nói chung và Nam kỳ nói riêng. Ông đă sống cùng thời và làm việc như Nguyễn Trường Tộ, ở vào một giai đoạn cực kỳ gay cấn của nước nhà. Cũng như Nguyễn Trường Tộ "một lần sa chân lỡ bước mà ôm hận ngàn đời",

 

Trương Vĩnh Kư thống hối :

 

Cuốn sổ b́nh sanh công với tội.

 

Hơn thế, ông c̣n van nài :

Xin hăy thương tôi, ít ra những bạn hữu của tôi

 

(Miseremeni mei saltem vos amicis mei)

 

Chúng ta, một mặt vẫn làm công tác nghiên cứu khoa học, mặt khác không thể không quư trọng thái độ thành khẩn thống hối của Trương Sĩ Tải tiên sinh.

 

NGUYỄN SINH DUY

 

Chú thích:

 

1.Kể từ năm 1860, TVK bắt đầu làm thông ngôn cho Jauréguiberry cho đến năm 1887 - theo Bouchot Pétrus Trương Vĩnh Kư, érudit cochinchinois, S.1925, tr.71 - đời hoạt động chính trị của TVK coi như chấm dứt; và học thuật kể từ năm cuốn sách đầu tiên được công khai ấn hành 1864 cho đến văn đời 1898.

 

2.Nguyễn Văn Trung dịch câu La-tinh khắc trên mộ Trương Vĩnh Kư, in trong Trương Vĩnh Kư, nhà văn hoá, nxb Hội Nhà văn 1993, tr.10.

 

3.Đại Nam thực lục chính biên, bản dịch Viện Sử học, NXB KHXH tập 33, tr.278.

 

4.Vũ Ngọc Khánh,Thơ văn trào phúng Việt Nam, NXB Văn học 1974, tr.337-338. Xem thêm : Chu Thiên, Bóng nước hồ Gươm, tập I, tr.353. Trần Văn Giáp, Nguyễn Tường Phượng ... Lược truyện các tác gia Việt Nam, q.II, NXB KHXH, 1972, tr.76-80.

 

5.Dẫn theo báo "SÔNG HƯƠNG" số 28 ngày 20-2-1937, mục "Những chuyện oái oăm".



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend